Graafmachine zinkt weg: opdrachtgever aansprakelijk voor fouten van de geleende machinist

Een verhuurde graafmachine die plotseling zinkt in de Oostzee klinkt als een ongeluk waarvoor de huurder niet verantwoordelijk is.

Een Duitse rechter dacht daar vorige week anders over en legde de rekening volledig neer bij het bouwbedrijf dat de machine had ingehuurd, met een schadevergoeding van minimaal 150.000 euro tot gevolg, zo meldt MDR.

Bouwbedrijf Sand & Söhne GmbH was bezig met werkzaamheden langs de Oostzeekust, een regio die waar door erosie steeds vaker moet worden geklust.

Voor het baggeren in ondiep water huurde het bedrijf een gespecialiseerde graafmachine van Planierpiraten, compleet met machinist en geavanceerde besturing, want het ging om een technisch veeleisende klus direct in het water.

Tijdens de werkzaamheden liep de machine vast op een zandbank. De graafmachine slipte weg en zonk volledig naar de bodem, een totaalverlies waar geen redden meer aan was.

Planierpiraten eiste vervolgens bijna 180.000 euro aan schadevergoeding voor de verloren machine.

Sand & Söhne meende dat het geen schuld trof. Het bedrijf had immers bewust gekozen voor een ervaren specialist met eigen machinist, juist omdat het om risicovolle werkzaamheden in open water ging, en stelde dat de verantwoordelijkheid voor de uitvoering daarmee volledig bij de verhuurder lag.

Rechter wijst op aansprakelijkheid opdrachtgever

Het gerechtshof ging daar niet in mee. De rechter stelde vast dat Sand & Söhne zijn verplichtingen heeft geschonden door de gehuurde apparatuur niet correct te retourneren.

De fout van de machinist wordt namelijk toegerekend aan het bouwbedrijf en niet aan Planierpiraten. De juridische redenering is helder,  de machinist handelde op dat moment onder de directe instructies van Sand & Söhne en maakte feitelijk onderdeel uit van de werkzaamheden die het bouwbedrijf aanstuurde, ook al stond hij formeel op de loonlijst van de verhuurder.

Dat onderscheid is juridisch cruciaal en komt vaker voor in aansprakelijkheidszaken rondom ingehuurd personeel. Wanneer een ingehuurd persoon taken uitvoert in directe opdracht van de opdrachtgever, verschuift de aansprakelijkheid voor gemaakte fouten naar die opdrachtgever. Het maakt daarbij niet uit dat de machinist formeel in dienst was bij het verhuurbedrijf en van daaruit ook zijn salaris ontving.

Planierpiraten ontvangt op basis van dit vonnis minimaal 150.000 euro als vergoeding voor de gezonken machine. Het volledige schadebedrag van bijna 180.000 euro was inzet van de procedure, maar de rechter kende een lager bedrag toe na weging van alle omstandigheden rondom het incident.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Uitspraak

Juist in de bouw en infrasector is het namelijk gebruikelijk om gespecialiseerde machines inclusief bedieningspersoneel in te huren en niet alle opdrachtgevers zijn zich bewust van de risico’s die daaraan samenhangen. Een bedrijf dat een kraanmachinist of graafmachinebediener inhuurt en vervolgens instructies geeft over hoe en waar te werken, loopt het risico zelf aansprakelijk te worden gesteld als er iets misgaat.

Rechtbanken beoordelen daarbij niet alleen de formele arbeidsrelatie maar kijken naar wie de werkzaamheden feitelijk aanstuurt. Zodra een opdrachtgever bepaalt waar, wanneer en op welke wijze er gewerkt wordt, wordt het ingehuurde personeel juridisch gezien als onderdeel van diens organisatie.