Gepensioneerden opgelet: Vanaf nu gelden nieuwe regels in supermarkten

Sommige kranten koppen al een nieuwe plicht voor alle supermarktklanten, maar dat is te algemeen gesteld. Gepensioneerden en alle andere consumenten hoeven vanaf die dag geen nieuwe verpakkingen mee te brengen, noch verpakkingen volgens een nieuwe methode weg te gooien.

Het zijn in de eerste plaats fabrikanten, importeurs en handelaren die in actie moeten komen, voor klanten worden de gevolgen zichtbaar in het schap. Door veranderde materialen, minder problematische chemicaliën, beter verwerkbare verpakkingen en later door uniforme pictogrammen.

De EU-verpakkingsverordening, vaak aangeduid als de PPWR, trad al op 11 februari 2025 in werking en wordt in beginsel vanaf 12 augustus 2026 toegepast. Ze omvat verpakkingen van alle materialen en begeleidt hun volledige weg van productie via verkoop tot afvalverwerking.

De peildatum richt zich daarmee vooral op bedrijven en overheden. Klanten mogen dezelfde boodschappentassen blijven gebruiken, hoeven geen eigen herbruikbare bakjes te tonen en riskeren evenmin een boete wanneer op een oude verpakking nog geen nieuw EU-teken staat.

Nieuwe PPWR trad in 2025 in werking

Een direct werkzame vernieuwing betreft verpakkingen die met levensmiddelen in aanraking komen. Zulke verpakkingen mogen vanaf de peildatum alleen nieuw op de EU-markt worden gebracht wanneer vastgestelde grenswaarden voor PFAS worden nageleefd.

Die stoffen worden ingezet vanwege hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen en breken in het milieu slechts zeer langzaam af. De verantwoordelijkheid voor naleving en bewijsvoering ligt bij de betrokken bedrijven, niet bij de persoon die het yoghurtbekertje of de diepvriespizza koopt.

Hoewel de verordening vanaf 12 augustus geldt, kennen talrijke zichtbare voorschriften eigen overgangstermijnen. Daarom zal er in veel supermarkten op de ochtend van de peildatum geen opvallende verandering te zien zijn.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Verpakkingen die al vóór die datum op de markt werden gebracht, mogen volgens de uitlegregels van de Europese Commissie in beginsel gewoon aangeboden blijven.

Uniforme EU-pictogrammen over de materiaalsamenstelling hoeven evenmin al vanaf augustus 2026 op bekers, dozen of folies te verschijnen. Die verplichting begint op zijn vroegst op 12 augustus 2028, of 24 maanden na inwerkingtreding van de nog vast te stellen uitvoeringsregels.

De tekens moeten gemakkelijk te begrijpen zijn en rekening houden met de behoeften van mensen met een beperking. Dat kan met name voor ouderen behulpzaam zijn, aangezien materiaalsoorten tot dusver vaak klein gedrukt of met weinig bekende afkortingen worden aangegeven.

Bij het scheiden van afval blijven de bekende regels voorlopig gelden. Consumenten voeren verpakkingen nog steeds af volgens de voorschriften van hun plaatselijke afvalverwerker.

Grote verpakkingen niet meteen in de ban

De aanname dat elke te grote verpakking vanaf de peildatum onmiddellijk verboden is, is misleidend. Volgens de uitlegregels van de Europese Commissie blijven de huidige eisen rond verpakkingsminimalisatie tot eind 2029 van kracht, terwijl de nieuwe voorschriften vanaf 1 januari 2030 gelden.

Vanaf dat moment moeten fabrikanten en importeurs het gewicht en volume beperken tot wat voor bescherming en functie noodzakelijk is. Onnodige lagen, valse bodems of dubbele wanden die louter een grotere inhoud voorwenden, komen daardoor sterker onder druk te staan.

Het nieuwe recht schrijft geen algemene prijsverhoging voor en voert evenmin een vaste verpakkingstoeslag voor consumenten in. Bedrijven kunnen kosten voor nieuwe materialen, bewijsvoering en productaanpassingen echter deels in hun calculatie opnemen.

Voor de consument blijft het advies daarom onveranderd. Vergelijk de prijs per eenheid, de werkelijke inhoud en de eigen behoefte, aangezien een grote verpakking niet automatisch voordeliger is.