Gebruik solarlamp op de camping absoluut niet

Solarverlichting is niet meer weg te denken uit veel Nederlandse tuinen en op campings. De lampen hebben geen stroomaansluiting nodig, laden zichzelf overdag op via een zonnepaneel en springen automatisch aan zodra het donker wordt.

Daardoor zijn ze een eenvoudige en populaire manier om sfeer te creëren op het terras, langs tuinpaden of tussen de bloemenperken.

Op zwoele zomeravonden is er weinig zo gezellig als een tuin die baadt in een zachte, warme gloed. De subtiele verlichting verlengt de avond en maakt het mogelijk om ook na zonsondergang nog volop van het buitenleven te genieten. Juist daarom zijn solarlampen en andere automatische tuinverlichting de afgelopen jaren enorm populair geworden.

Maar achter die gezellige verlichting schuilt een keerzijde waar maar weinig tuinbezitters bij stilstaan.

Biologen en natuurexperts waarschuwen namelijk dat verlichting die de hele nacht blijft branden de natuurlijke ritmes van de natuur kan verstoren. Dat treft niet alleen nachtdieren; ook planten, insecten en andere dieren kunnen eronder lijden wanneer de duisternis nooit echt de kans krijgt om in te vallen.

Volgens deskundigen gaat het er dan ook niet om solarverlichting helemaal te vermijden, maar om er bewust mee om te gaan. Zelfs kleine aanpassingen in hoe en wanneer de tuin wordt verlicht, kunnen een groot verschil maken voor het leven in de tuin.

Bomen en planten passen zich zelf aan

Biologe Dr. Annette Krop-Benesch legt uit dat kunstlicht het natuurlijke ritme van planten kan verstoren. Bomen en andere planten passen zich aan een duidelijk verschil tussen dag en nacht aan, wanneer zij worden blootgesteld aan kunstmatig licht, kunnen biologische processen in de war raken.

Planten herkennen de nacht minder goed, waardoor hun natuurlijke rustperiode wordt verstoord. Op de lange termijn kan dat leiden tot een verminderde weerstand en een minder gezonde groei.

Niet alleen planten ondervinden hinder van nachtelijke verlichting, ook veel dieren zijn afhankelijk van duisternis. Nachtvlinders, motten en andere insecten gebruiken het natuurlijke maanlicht en sterrenlicht om zich te oriënteren.

Felle tuinverlichting trekt deze dieren aan, waardoor zij hun route verliezen en soms urenlang rond een lamp blijven vliegen. Dat kost veel energie en vergroot de kans dat ze sterven door uitputting of een gemakkelijke prooi worden voor roofdieren.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Daarnaast heeft de afname van nachtactieve insecten gevolgen voor het complete ecosysteem. Veel vleermuizen, vogels en andere dieren zijn namelijk afhankelijk van insecten als voedselbron.

Minder insecten betekent uiteindelijk ook minder voedsel voor andere soorten. Wetenschappers wijzen er al langer op dat lichtvervuiling een van de factoren is die bijdragen aan de achteruitgang van insectenpopulaties.

Ook vanuit milieuoogpunt zijn er kanttekeningen te plaatsen bij goedkope solarlampen. Veel modellen worden gemaakt van kunststof en bevatten eenvoudige elektronica en kleine accu’s die na enkele jaren vervangen moeten worden.

Vooral goedkopere uitvoeringen hebben vaak een beperkte levensduur. Wanneer de accu versleten raakt of de elektronica defect raakt, belanden de lampen regelmatig bij het afval en moeten ze worden vervangen.

Wie toch verlichting in de tuin wil gebruiken, kan kiezen voor alternatieven die minder belastend zijn voor de natuur. Lampen met een bewegingssensor vormen een goed voorbeeld.

Solarlampen ook niet heel milieuvriendelijk

Deze schakelen alleen in wanneer iemand langsloopt en blijven de rest van de nacht uit. Daardoor wordt de verstoring van planten en dieren aanzienlijk beperkt, terwijl de verlichting beschikbaar blijft wanneer dat echt nodig is.

Voor gezellige zomeravonden zijn ook kaarsen, lantaarns of fakkels een geschikt alternatief. Deze worden alleen aangestoken wanneer mensen daadwerkelijk buiten zitten en kunnen na gebruik direct weer worden gedoofd, zo blijft de tuin het grootste deel van de nacht donker.

Natuurexperts adviseren daarom om buitenverlichting zo beperkt mogelijk te gebruiken. Een tuin die grotendeels donker blijft, biedt een gezondere leefomgeving voor planten, insecten en andere dieren.