EU voert vanaf 2030 een systeem in dat auto’s automatisch afremt als je stout bent

De Europese Commissie onderzoekt of toekomstige auto’s verplicht moeten worden uitgerust met een systeem dat bestuurders niet alleen waarschuwt bij te hard rijden maar ook daadwerkelijk voorkomt dat de maximumsnelheid wordt overschreden.

Volgens de Britse krant The Telegraph wordt binnen Brussel gesproken over een volgende stap in de ontwikkeling van de Intelligent Speed Assistance (ISA). Daarbij zou de auto automatisch het motorvermogen beperken zodra de geldende snelheidslimiet is bereikt.

Het voorstel bevindt zich nog in een verkennende fase. De Europese Commissie voert gesprekken met autofabrikanten, verkeersveiligheidsorganisaties en andere belanghebbenden om te onderzoeken of de huidige regelgeving verder moet worden aangescherpt.

Een woordvoerder van de Commissie benadrukt dat er nog geen officieel wetsvoorstel op tafel ligt. Sinds juli 2024 zijn alle nieuw verkochte auto’s in de Europese Unie al verplicht voorzien van ISA.

Dat systeem gebruikt een combinatie van gps, digitale kaarten en verkeersbordherkenning om de geldende maximumsnelheid te bepalen.

Nu volgt vaak alleen een waarschuwing

Wanneer een bestuurder te hard rijdt volgt een waarschuwing via een geluidssignaal, een trilling in het stuur of een melding op het dashboard. Op dit moment kan die waarschuwing eenvoudig worden genegeerd of tijdelijk worden uitgeschakeld.

Het nieuwe concept gaat aanzienlijk verder, in plaats van alleen te waarschuwen zou de software actief ingrijpen door het motorvermogen te beperken. Daardoor kan de auto de toegestane snelheid niet meer overschrijden.

Voor noodsituaties wordt gekeken naar een tijdelijke overrule-functie waarmee de bestuurder gedurende korte tijd toch extra snelheid kan maken. Hoe zo’n systeem precies zou werken is nog onderwerp van onderzoek.

Voor de techniek wordt gedacht aan een combinatie van satellietnavigatie, digitale kaarten, 5G-communicatie en camera’s die verkeersborden herkennen.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Zodra een voertuig een weg oprijdt met een lagere snelheidslimiet past het systeem automatisch het beschikbare vermogen aan. De auto blijft normaal rijden maar versnellen boven de limiet wordt onmogelijk.

Verkeersveiligheidsorganisaties wijzen erop dat een dergelijke technologie het aantal snelheidsovertredingen en ernstige ongevallen aanzienlijk kan verminderen.

Volgens cijfers van de Europese Commissie speelt een te hoge snelheid nog altijd een belangrijke rol bij veel verkeersdoden en zware ongevallen binnen de Europese Unie. Door snelheid automatisch te beperken zouden die risico’s verder kunnen afnemen.

Tegenover die voordelen staan ook kritische geluiden. Deskundigen waarschuwen dat de technologie alleen kan functioneren als de onderliggende gegevens volledig betrouwbaar zijn.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Digitale kaarten zijn niet altijd actueel en ook verkeersbordherkenning maakt nog fouten. Tijdelijke snelheidslimieten bij wegwerkzaamheden, slecht zicht of beschadigde verkeersborden kunnen ervoor zorgen dat een auto ten onrechte wordt afgeremd.

Dat kan juist gevaarlijke situaties veroorzaken wanneer bestuurders onverwacht snelheid verliezen. Daarnaast spelen vragen over cyberveiligheid.

Een systeem dat direct invloed heeft op de aandrijving van een voertuig moet volgens experts uitzonderlijk goed worden beveiligd tegen storingen en digitale aanvallen. Een softwarefout of hack kan grote gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid en ook privacy blijft een belangrijk onderwerp.

Omdat de technologie gebruikmaakt van locatiegegevens, digitale kaarten en communicatienetwerken vragen privacyorganisaties zich af welke gegevens worden opgeslagen en wie daar toegang toe krijgt. De Europese Commissie heeft hierover nog geen concrete details bekendgemaakt.

Verkeersboetes zijn ook een verdienmodel

Er is bovendien een financieel aspect, in veel Europese landen leveren snelheidsovertredingen jaarlijks aanzienlijke boete-inkomsten op. Wanneer automobilisten technisch gezien niet meer te hard kunnen rijden zouden die inkomsten sterk kunnen dalen.

Hoewel verkeersveiligheid volgens de Commissie vooropstaat wordt dit economische effect in verschillende lidstaten eveneens besproken.

Mocht de Europese Unie uiteindelijk besluiten een verplicht snelheidsbegrenzingssysteem in te voeren dan zal dat uitsluitend gelden voor nieuw verkochte voertuigen. Bestaande auto’s hoeven niet te worden aangepast.

De gesprekken bevinden zich nog in een vroege fase en een officieel wetsvoorstel is vooralsnog niet ingediend. De komende jaren moet blijken of de Europese Unie kiest voor een systeem dat bestuurders alleen adviseert of uiteindelijk ook daadwerkelijk bepaalt hoe hard een auto mag rijden.