EU verbiedt waarschuwingen voor flitspalen

Nieuwe uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie kan grote gevolgen hebben voor miljoenen Nederlandse automobilisten. De uitspraak opent namelijk de deur voor EU lidstaten om waarschuwingen voor flitspalen en politiecontroles in populaire navigatieapps te verbieden.

Als lidstaten besluiten zo’n verbod in te voeren, kan dat verstrekkende gevolgen hebben voor diensten als Waze, Google Maps en de Nederlandse app Flitsmeister, die dagelijks miljoenen automobilisten helpen hun weg te vinden.

De zaak komt voort uit een langdurig juridisch conflict in Frankrijk, waar de autoriteiten al jarenlang proberen waarschuwingen voor flitspalen en politiecontroles in navigatieapps te beperken. Het doel is om het voor automobilisten moeilijker te maken om vooraf voor controles te worden gewaarschuwd.

Het Franse bedrijf Coyote System, dat een navigatieapp aanbiedt met functies die vergelijkbaar zijn met die van Waze, heeft zich jarenlang via de rechter verzet tegen de Franse regels. Met de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie is nu een belangrijke stap gezet die gevolgen kan hebben voor veel meer landen dan alleen Frankrijk.

Europees Hof staat verbod nu toe

De zaak belandde uiteindelijk bij het Europees Hof van Justitie, dat nu heeft geoordeeld dat EU-landen dergelijke waarschuwingen mogen verbieden als het doel is om de openbare orde en de verkeersveiligheid te beschermen.

De uitspraak betekent niet het begin van het einde voor Flitsmeister en wil niet zeggen dat er automatisch verbod in heel Europa tot stand komt. Het Hof heeft geen Europees verbod opgelegd, maar stelt wel vast dat individuele lidstaten de bevoegdheid hebben om zelf strengere regels in te voeren.

Landen die dat willen, kunnen nu met duidelijker juridisch houvast optreden tegen apps die gebruikers waarschuwen voor flitslocaties, snelheidscontroles en politieposten langs de weg.

Het argument van de voorstanders van een verbod is dat automobilisten die weten waar flitspalen staan worden verleid tot selectief rijgedrag. Ze remmen af bij bekende locaties en geven daarna opnieuw gas.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Op trajecten zonder bekende controles rijden ze mogelijk sneller dan ze anders zouden doen, het nettoresultaat zou niet een veiliger rijgedrag zijn maar een meer strategisch rijgedrag gericht op het vermijden van boetes.

Critici wijzen er tegenover dat navigatieapps als Waze veel breder zijn dan alleen flitscamerawaarschuwingen, ze waarschuwen ook voor ongelukken, files, gladde wegen, defecte wegverlichting en dieren op de rijbaan.

Een verbod op de flitswaarschuwingsfunctie raakt die bredere veiligheidsfuncties niet, maar de politieke discussie rondom zo’n verbod kan wel leiden tot bredere restricties op gebruikersgegenereerde verkeersinformatie.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

In Nederland zijn apps als Flitsmeister en Waze met flitscamerawaarschuwingen momenteel toegestaan zolang ze de apparatuur van de politie niet verstoren. De rechtsbasis voor een eventueel Nederlands verbod was voorheen juridisch onduidelijk.

De uitspraak van het Europees Hof geeft de Nederlandse wetgever nu een duidelijker kader als zij zou besluiten restricties in te voeren al is een verbod in Nederland vooralsnog niet aangekondigd.

Verschillende andere Europese landen hebben al langere tijd strengere regels. In Frankrijk was het gebruik van radarmelders en vergelijkbare apps al fors beperkt.

Nederlandse wetgever heeft duidelijker kader

In Zwitserland is het gebruik van radarwaarschuwingsapparaten in de auto verboden en ook Duitsland heeft beperkingen voor bepaalde typen waarschuwingsapparatuur.

De uitspraak kan landen die tot nu toe hebben geaarzeld aanmoedigen om soortgelijke nationale maatregelen te nemen nu de juridische grondslag daarvoor door het Hof is bevestigd.

Voor de makers van navigatieapps kan de uitspraak hun businessmodel in sommige markten onder druk zetten, Waze en Google Maps zijn eigendom van Alphabet en kunnen de flitswaarschuwingsfunctie eenvoudig per land in- of uitschakelen. Coyote en Flitsmeister hebben minder speelruimte.

Voor Nederlandse gebruikers verandert er op korte termijn nog niets, maar de Europese precedentwerking van de uitspraak maakt de toekomst van flitscamerawaarschuwingen in navigatieapps onzekerder dan voorheen.