Boterbloemen in tuin zijn een waarschuwingsteken voor alle tuiniers

De kleine gele bloemen kunnen een mooi gezicht zijn tussen de grassprieten en fleuren de tuin op, waar ze op het eerste gezicht zowel onschuldig als decoratief lijken. Maar onder de oppervlakte gebeurt er veel meer dan de meeste tuinbezitters wellicht beseffen.

De plant heeft namelijk een indrukwekkend vermogen om zich te verspreiden en vermeerdert zich zowel via zaden als met behulp van uitlopers. Die bewegen zich over de grond en vormen onderweg nieuwe planten, waardoor enkele planten zich al snel kunnen ontwikkelen tot grotere oppervlakken vol gele bloemen.

Dit geldt vooral voor de kruipende boterbloem, die in Nederland wijdverspreid voorkomt en bijzonder goed gedijt in vochtige, voedselrijke kleigrond. Juist de combinatie van zaden en bovengrondse uitlopers zorgt ervoor dat de plant zich verrassend snel kan verspreiden.

Hier kan de anders zo idyllische bloem problemen beginnen te veroorzaken voor tuinbezitters. De kruipende boterbloem behoort namelijk tot de hardnekkigere wilde planten in de tuin en kan na verloop van tijd dichte tapijten vormen die niet altijd even gemakkelijk weer te verwijderen zijn.

Het probleem bevindt zich niet alleen boven de grond, want de wortels kunnen, net als die van de paardenbloem, tot ongeveer 50 centimeter diep reiken. Als er slechts delen van de plant achterblijven, kan dat de bestrijding aanzienlijk moeilijker maken.

Gelukkig hoeven chemische onkruidbestrijdingsmiddelen niet de oplossing te zijn, want een heel gewoon hulpmiddel uit de keukenla kan al voldoende zijn om de plant te verwijderen.

Met een stevig keukenmes kan de grond voorzichtig rondom de wortel worden losgemaakt, zodat de plant gemakkelijker met zo veel mogelijk van het wortelstelsel kan worden uitgetrokken.

Hoe eerder de verspreiding wordt opgemerkt en de planten grondig worden verwijderd, hoe groter de kans dat kan worden voorkomen dat de gele bloemen steeds grotere delen van de tuin overnemen.

Schroevendraaier naast de wortel in aarde

Ook een lange schroevendraaier is geschikt als hefwerktuig. Die wordt naast de wortel in de aarde gestoken en helpt de plant met wortel en al uit de bodem te wrikken.

Voor kleinere planten gebruiken tuinbezitters het best een robuuste vork om de aarde los te maken en de wortel bloot te leggen. Wie een kleine spade of een handschep bij de hand heeft, kan die eveneens gebruiken om de boterbloem zo diep mogelijk uit te graven.

Het verwijderen van de boterbloem lukt het best wanneer de bodem vochtig is. Vooraf water geven of werken na een regenbui vergemakkelijkt het uitgraven aanzienlijk.

Belangrijk is de volledige wortel te verwijderen, aangezien de boterbloem anders snel weer uitloopt. Juist bij oudere planten met diepreikende wortels lonen geduld en grondigheid.

Huishoudelijke voorwerpen zijn weliswaar niet zo effectief als speciale onkruidstekers, maar bieden een praktisch en goedkoop alternatief voor het incidenteel verwijderen van de boterbloem. Bij regelmatig gebruik laat de hoeveelheid in de tuin zich langdurig verminderen.

Alle delen van de boterbloem zijn giftig en kunnen bij huidcontact irritaties veroorzaken. Bij het verwijderen is het aan te raden handschoenen en kleding met lange mouwen te dragen om huidirritaties te vermijden, vooral na de bloeitijd stijgt het gehalte aan giftstoffen in de plant aanzienlijk.

Alles van de boterbloem is giftig

Met een keukenmes, schroevendraaier, vork of spade laat de boterbloem zich ook zonder speciaal gereedschap effectief bestrijden. Doorslaggevend voor het succes is het volledig verwijderen van de wortel en de regelmatige controle van de betroffen oppervlakken.

Zo blijft de tuin langdurig vrij van het hardnekkige onkruid. Het principe van het inzetten van alledaagse voorwerpen voor een klus waarvoor eigenlijk speciaal gereedschap bestaat, is overigens breed herkenbaar.

Zoals een keukenmes of schroevendraaier dienstdoet als onkruidsteker, zo grijpen veel mensen in en om huis naar improvisatie wanneer het juiste gereedschap ontbreekt. De charme daarvan is dat je geen dure aankoop hoeft te doen voor een taak die zich af en toe voordoet.

Voor het incidenteel verwijderen van een enkele plant voldoen huishoudelijke voorwerpen prima, maar wie een grote, sterk bezette tuin heeft, is op termijn vaak beter af met gereedschap dat de wortel in één keer volledig meeneemt. Zo bespaart de tuinier zichzelf het frustrerende terugkeren van het onkruid.