Boetes tot 450 euro: onzichtbare vallen duiken op op Duitse snelwegen

Duitsland gaat overbeladen vrachtwagens aanpakken met een nieuw, automatisch weegsysteem dat voertuigen tijdens het rijden controleert, zonder dat ze er nog voor hoeven te stoppen.

Vanaf 2026 gaan de eerste installaties operationeel en tot 2028 worden ze uitgerold naar zestien locaties verspreid over het hele Duitse snelwegennet.

Ieder jaar rijden duizenden te zwaar beladen vrachtwagens over de Duitse Autobahnen, in 2024 controleerde het Bundesamt für Logistik und Mobilität, vaak afgekort tot BALM, meer dan 146.000 vrachtwagens nog handmatig.

Bij ruim 16.000 van die vrachtwagen was de lading duidelijk te zwaar, in de ergste gevallen viel het gewicht soms meerdere duizenden kilo’s boven het toegestane maximum uit.

Minstens 16.000 vrachtwagens veel te zwaar

Overbeladen vrachtwagens remmen slechter, zijn moeilijker stuurbaar, belasten banden en assen zwaarder dan toegestaan en versnellen de slijtage van wegen en bruggen.

Duitsland heeft al tientallen jaren een probleem met de staat van zijn infrastructuur en overbelading is een van de factoren die bruggen sneller doet aftakelen.

Het nieuwe systeem werkt onzichtbaar voor de bestuurder. Twee elektrische weegbalken worden vlak in het wegdek ingebouwd. Wanneer een vrachtwagen erover rijdt genereert het materiaal door de druk een elektrisch signaal en hoe zwaarder het voertuig, hoe sterker dat signaal zal zijn.

Een aangesloten computer analyseert het signaal en vergelijkt het met het toegestane maximum voor dat voertuigtype.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Detecteert het systeem een overschrijding, dan verschijnt het kenteken van het betreffende voertuig enkele honderden meters verderop op een LED-display met de instructie de eerstvolgende parkeerplaats op te rijden.

Daar wacht een controleur van het BALM met een gecertificeerde weegschaal voor een definitieve meting. Klopt de verdenking, dan volgen boetes tussen de 30 en 452 euro waarbij wordt gekeken naar de omvang van de overtreding.

Bij een overbelading van meer dan vijf procent boven het toegestane maximum mag de vrachtwagen pas verder rijden nadat de overtollige lading is gelost. Om dat praktisch mogelijk te maken worden op de betrokken parkeerplaatsen extra opslagvlakken aangelegd.

De eerste installatie wordt gebouwd langs de A4 (de E40) in Noordrijn-Westfalen op het traject tussen Aken en Keulen, de verwachting is dat de eerste metingen daar nog in 2026 plaatsvinden.

Het systeem is bedoeld om op dagelijkse basis 500 voertuigen te screenen wat een aanzienlijk volume is, maar op drukke snelwegtrajecten passeren iedere dag tienduizenden vrachtwagens. Het systeem detecteert en attendeert, maar controleert niet elk voertuig individueel.

De pakkans bij overbelading wordt groter, tot nu toe vertrouwde de handhaving op gerichte en aangekondigde inspecties waarbij transporteurs de controles tot op zekere hoogte konden anticiperen. Het geautomatiseerde systeem werkt continu en zonder voorafgaande aankondiging.

Nederland kent problemen met bruggen en tunnels

Voor Nederland is de ontwikkeling ook relevant want ook de Nederlandse wegeninfrastructuur kampt met uitdagingen rondom overbelading. Bruggen- en tunnelproblemen zijn ook in Nederland een actueel dossier.

Of en wanneer vergelijkbare systemen in Nederland worden ingevoerd is niet aangekondigd maar de technologie en het principe zijn direct toepasbaar op het Nederlandse snelwegennet.

Het Duitse systeem is bovendien kostenefficiënt in de handhaving, automatische detectie vergt minder menskracht dan handmatige controles en de selectiviteit van het systeem zorgt ervoor dat handhavingscapaciteit wordt ingezet waar de kans op overtreding het grootst is.

Dat maakt het een aantrekkelijk model voor andere Europese landen die met dezelfde uitdagingen kampen.