Binnenkort zijn alle flitspalen nutteloos dankzij nieuwe technologie

Dat voorspelt Frits Lindeman, nationaal coördinator flitspalen bij de Nederlandse politie. De reden is de snelle ontwikkeling van slimme voertuigtechnologie die ervoor kan zorgen dat auto’s in de toekomst zelfstandig de maximumsnelheid respecteren zonder externe handhaving.

“Als er in de toekomst alleen nog maar intelligente auto’s op de weg rijden hoeven we de snelheid niet meer te bewaken,” aldus Lindeman.

Hij erkent dat we ons momenteel in een tussenfase bevinden waarbij veel auto’s al beschikken over cruise control die rekening houdt met de geldende snelheidslimiet. Dat beïnvloedt het omliggende verkeer dat daardoor vaak automatisch meevolgt op een lagere snelheid.

De geschiedenis van de flitspaal begint verrassend genoeg niet bij de politie maar bij de sport, het was in de jaren vijftig dat de Nederlandse rallyrijder Maurice Gatsonides na zijn overwinning in de Monte Carlo Rally van 1953 een stopwatch ontwikkelde.

Flitspaal werd uitgevonden door Nederlander

Met die stopwatch kon Gatsonides zijn bochttijden meten, zodat hij zijn rijstijl verder kon verfijnen, de politie kocht dat systeem later en koppelde het systeem aan een camera waarmee de moderne flitspaal was geboren.

De eerste roodlichtcamera in Nederland werd in 1966 geplaatst in Haarlem, in 1980 vond de eerste snelheidscontrole via radar plaats en in 1982 kon voor het eerst worden geflitst met een mobiel apparaat langs de weg.

In 1988 volgde de gecombineerde roodlicht-snelheidscontrolecamera die de basis vormt van de flitspaal zoals we die nu kennen. Maar per 2022 is er ISA verplicht op alle nieuwe Europese personenauto’s.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

ISA herkent via GPS en camera’s de bestaande maximumsnelheid en waarschuwt bestuurders bij overschrijding, in actieve vorm kan ISA ook het gaspedaal weerstand bieden, waardoor harder rijden moeilijker wordt. Maar ISA kan worden uitgeschakeld en niet elk systeem grijpt actief in op de rijsnelheid.

Ook het Openbaar Ministerie breidt de geautomatiseerde verkeershandhaving fors uit. Flexflitsers, focusflitsers, trajectcontroles en vaste flitspalen worden de komende jaren op minstens 1.450 locaties ingezet een verdubbeling van het huidige aantal van circa 650 locaties.

Het aantal vaste flitspalen stijgt van 520 naar 750 stuks, terwijl het aantal flexflitsers groeit naar 125 stuks en ook het aantal focusflitsers wordt uitgebreid naar vijftig apparaten.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

De focusflitser is een bijzonder type camera die niet alleen snelheid meet, maar ook telefoongebruik achter het stuur kan detecteren. Die combinatie van handhavingstaken in één apparaat maakt het systeem veelzijdiger dan de traditionele flitspaal.

Maar zolang niet alle auto’s volledig zijn vernieuwd, blijft handhaving via camera’s noodzakelijk. Nederland investeert dus volop in uitbreiding, terwijl tegelijkertijd de vraag rijst wanneer die investering zijn langste tijd heeft gehad.

De politie kijkt ook naar een andere mogelijkheid om handhaving te moderniseren. Toegang tot voertuigdata, moderne auto’s zijn in zekere zin rijdende computers die rijgedrag vastleggen inclusief snelheidsdata en ook Lindeman ziet hier potentieel in.

“Als we ooit directe toegang krijgen tot die informatie, hoeven we niet meer langs de weg te staan.”

Focusflitser kan risico’s vormen voor privacy

“We zouden simpelweg de computer van de auto kunnen uitlezen en zien hoe snel de bestuurder reed.”

Dat roept tegelijkertijd vragen op over privacy, dat Lindeman erkent ook.

“We moeten uiteraard nadenken over de privacy van alle data die door moderne voertuigen wordt opgeslagen en gedeeld.”

“Maar vanuit een perspectief van verkeersveiligheid is het interessant.”

Voor Nederlandse automobilisten verandert er op korte termijn niets, flitspalen blijven de komende jaren een vast onderdeel van het weglandschap.

Naarmate voertuigen slimmer worden en snelheidshandhaving steeds meer in de auto zelf wordt ingebakken verliest de traditionele flitspaal langs de weg zijn functie.