Boete van 75 euro voor voetgangers die append oversteken

Scrollend de rijbaan op stappen is in Nederland nog altijd niet strafbaar, hoe riskant dat in de praktijk ook uitpakt.

In Italië kan dat binnenkort veranderen, omdat het ministerie van Transport werkt aan een boete voor voetgangers met een telefoon in de hand.

Het voorstel maakt deel uit van een brede herziening van de verkeersregels, waarin niet alleen automobilisten worden aangesproken. Voetgangers krijgen namelijk een eigen verantwoordelijkheid, omdat een paar seconden met de blik op het scherm al genoeg zijn voor een ernstig ongeluk.

Wie in Italië afgeleid door zijn toestel de weg opstapt, riskeert straks een bekeuring van 75 euro. Of die oversteek nu over een zebrapad loopt of ergens anders plaatsvindt, maakt voor de hoogte van dat bedrag geen enkel verschil.

Naast de sancties voor bestuurders die tijdens het rijden hun telefoon vasthouden, oogt zo’n bedrag bescheiden. De betekenis zit vooral in de verschuiving, want het gedrag van de voetganger telt voortaan mee bij de beoordeling van een aanrijding.

Lees ook: Mansory pakt nu ook scooters aan, en het carbonpakket kost meer dan de scooter zelf

Oordopjes en handsfree bellen blijven wel toegestaan

Volledig sluitend wordt het verbod niet, want wandelen over het trottoir met een toestel in de hand blijft gewoon toegestaan. Ook headsets en handsfree apparatuur mogen gebruikt worden, mits de drager voldoende van zijn omgeving blijft waarnemen. Het ministerie formuleerde die voorwaarde tamelijk ruim, waardoor er in de handhaving nog behoorlijk wat interpretatieruimte overblijft.

“Zolang ze de veiligheidsvoorschriften niet in de weg staan,” aldus het ministerie van Transport over het gebruik van dergelijke apparatuur. Daarbij geldt dat oordopjes “voldoende gehoor in beide oren” mogelijk moeten maken, een eis die vrijwel letterlijk is overgenomen uit de bepalingen die al voor bestuurders gelden.

Dat bestuurdersverbod strekt zich uit tot “radiotelefoons, smartphones, laptops, notebooks, tablets en soortgelijke apparaten”, waardoor bijna elk scherm eronder valt. Brancheorganisaties konden tot 13 september hun bezwaren indienen, waarna het ministerie een definitieve tekst opstelde die medio oktober gereed moet zijn. Geruchten over aparte leeftijdsgrenzen voor bestuurders boven de 85 jaar werden intussen door hetzelfde ministerie tegengesproken.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

In Nederland ligt de grens bij bestuurders

Nederlandse voetgangers hoeven zich over zo’n bekeuring voorlopig geen zorgen te maken, want een vergelijkbaar verbod bestaat hier eenvoudigweg niet. Artikel 61a van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens richt zich namelijk uitsluitend op bestuurders, die tijdens het rijden geen mobiel elektronisch apparaat mogen vasthouden. Wandelen met je telefoon valt daar dus buiten, ongeacht hoe druk het kruispunt is. 

Voor fietsers levert dat sinds juli 2019 wel een bekeuring op, die in 2026 op 170 euro staat en met 9 euro administratiekosten oploopt tot 179 euro. Automobilisten betalen dit jaar 440 euro, terwijl bestuurders van een bromfiets of snorfiets 300 euro kwijt zijn. Het draait daarbij om het vasthouden zelf, dus ook wie het scherm niet aanraakt en alleen even navigeert, is gewoon in overtreding. 

Geheel rechteloos zijn voetgangers hier evenmin, want wie bij een rood voetgangerslicht begint over te steken kan rekenen op een tarief van 95 euro. Handhaving op afleiding gebeurt bovendien steeds gerichter, zo bleek in maart, toen de politie in Noord-Holland in twee dagen tijd 295 automobilisten en fietsers bekeurde voor een telefoon in de hand, samen goed voor ruim 132.000 euro. Of het Italiaanse model ooit navolging krijgt in Nederland, hangt vooral af van de politieke bereidheid om ook de wandelaar als verkeersdeelnemer aan te spreken.

Lees ook: Verstappen kan ondanks megacontract alsnog vertrekken bij Red Bull

Lees ook: Drie coureurs krijgen strafpunten na crash Verstappen in Zandvoort