Boete van 135 euro: nieuwe flitspalen hebben een storing en dat treft deze automobilisten

De oorzaak zit in een technische fout in de AI-systemen die worden gebruikt om carpoolstroken te handhaven. Kleine kinderen in een autostoeltje of maxi-cosi worden door het systeem niet herkend als passagier, waardoor ouders die legaal gebruik maken van de carpoolrijstrook toch worden beboet.

Carpoolstroken zijn in Frankrijk de afgelopen jaren sterk uitgebreid, zo telt het land inmiddels minstens 49 dergelijke stroken verspreid over het vasteland die variëren van enkele honderden meters tot 28 kilometer.

De stroken zijn uitsluitend toegankelijk voor voertuigen met minimaal twee inzittenden, taxi’s en openbaar vervoer. Ook zijn de stroken bedoeld om eenpersoonsautogebruik te ontmoedigen en files en uitstoot te verminderen.

AI beoordeelt hoeveel passagiers een auto heeft

Om carpoolstroken te controleren gebruikt Frankrijk camera’s op verschillende locaties in het land in steden zoals Parijs, Lyon, Straatsburg en Grenoble zijn er meerdere controlesystemen actief. Sommige camera’s werken met warmtebeelden om het aantal inzittenden te tellen.

Andere systemen maken infraroodfoto’s van het interieur van voertuigen, waarvan de beelden vervolgens geanalyseerd door kunstmatige intelligentie worden. Dat AI-systeem probeert te bepalen hoeveel mensen in de auto aanwezig zijn.

Bij het beoordelen van het aantal inzittenden kijkt de software ook naar de positie van hoe de inzittenden in het voertuig zitten. Juist bij die herkenning ontstaan momenteel problemen met kleine kinderen en baby’s.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Dat tweede systeem is het probleem want voor de kunstmatige intelligentie blijkt het bijzonder moeilijk om een baby in een maxi-cosi of een klein kind in een autostoeltje te herkennen als menselijke passagier. Die worden simpelweg niet meegeteld wat resulteert in een boete voor de bestuurder.

Juridisch gezien is een kind van welke leeftijd dan ook een volwaardige passagier en geeft het recht om de carpoolstrook te gebruiken, maar nu blijkt dat het systeem dat niet herkent. Dat de procedure formeel gezien geen automatisch flitsproces is, maakt de problemen groter.

Elke gedetecteerde overtreding wordt eerst geverifieerd door een beëdigd agent voordat de boete definitief wordt verstuurd, maar juist dat onderdeel van de procedure is het punt van kritiek.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Pierre Chasseray is van de automobilistenvereniging 40 millions d’automobilistes en stelt hardop de vraag die steeds luider klinkt dat als de machine het interieur van een auto niet goed kan zien, hoe controlerende agenten dat dan wel zouden kunnen?

“Als de machine het niet goed ziet zou je denken dat de agent ook twijfelt en het voordeel van de twijfel geeft aan de automobilist.”

“Maar de praktijk bewijst dat dat niet zo werkt: automobilisten worden ten onrechte beboet.”

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Hij trekt de betrouwbaarheid van de gehele verificatieketen in twijfel.

“Hoe kun je niet twijfelen aan de betrouwbaarheid van die menselijke controle?”

“Naar mijn mening is er eigenlijk geen echte controle. Het is lopendebandwerk waarbij niet echt wordt opgelet.”

In Nederland ook plannen om via AI te handhaven

Advocaten die gespecialiseerd zijn in verkeersrecht melden dat zij inmiddels meerdere cliënten vertegenwoordigen die onterecht zijn beboet en ze adviseren betrokkenen bezwaar te maken en daarbij foto’s of andere bewijsstukken mee te sturen die aantonen dat er wel degelijk een kind aanwezig was in het voertuig.

Voor Nederland is de discussie relevant omdat ook hier plannen bestaan voor de uitbreiding van carpoolstroken en de handhaving daarvan via camera’s en AI.

De Franse ervaringen laten zien dat zulke systemen zorgvuldig moeten worden getest voordat ze worden ingezet en dat de verificatieprocedure robuust genoeg moet zijn om evidente fouten te voorkomen voordat een boete de deur uitgaat.