Automobilisten opgelet: deze flitspalen blijken hartstikke nep

De Franse gemeente Malemort in het departement Corrèze heeft een opvallende methode bedacht om automobilisten langzamer te laten rijden. In plaats van dure snelheidscontroles of extra politie-inzet koos de gemeente ervoor om nep-flitspalen langs verschillende wegen te plaatsen.

Hoewel de apparaten geen enkele overtreding registreren en geen boetes uitdelen, blijken ze in de praktijk wel degelijk invloed te hebben op het rijgedrag van bestuurders.

Het initiatief kreeg toestemming en wordt door het gemeentebestuur gezien als een zeer creatieve manier om de verkeersveiligheid te verbeteren zonder inwoners financieel te treffen.

De nep-flitspalen werden gebouwd door de technische dienst van de gemeente zelf en kostten ongeveer 1.000 euro per stuk, daarmee zijn ze aanzienlijk goedkoper dan echte flitsinstallaties, waarvan de aanschaf- en onderhoudskosten veel hoger liggen.

Aanschaf en onderhoud echt palen duurder

Van een afstand zijn de apparaten nauwelijks van echte flitspalen te onderscheiden, bovendien zijn ze voorzien van de gebruikelijke waarschuwingsborden die automobilisten informeren over mogelijke snelheidscontroles.

Juist die combinatie zorgde ervoor dat veel weggebruikers aanvankelijk geloofden dat het om echte handhavingsapparatuur ging, een van hen was automobiliste Camille en zij vertelde aan lokale media dat ze haar snelheid bewust verminderde zodra ze de nieuwe installatie zag staan.

“Ik remde echt af,” verklaarde ze.

Pas nadat ze een artikel in de regionale krant las, ontdekte ze dat de flitser in werkelijkheid niets registreerde. Ook buurtbewoner Jean-Claude merkte een duidelijk effect op, volgens hem reden automobilisten in de eerste weken merkbaar voorzichtiger, tegelijkertijd erkent hij dat het succes beperkt bleek.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

“Het werkte aan het begin gedurende 8 tot 15 dagen. Maar daarna stond het in de krant en was het voorbij.”

Zodra bekend werd dat de apparatuur nep was, verdwenen veel van de snelheidsverlagingen weer. Toch ziet burgemeester Laurent Darthou voldoende voordelen in de aanpak, volgens de burgemeester draait verkeersveiligheid niet uitsluitend om het uitdelen van boetes.

“Het is een manier om de veiligheid te garanderen door de snelheid te beperken zonder de weggebruiker te bestraffen.”

“Geld stoppen in boetes en punten kwijtraken is niet geweldig voor de belastingbetaler.”

“Deze radar kost de belastingbetaler geen punten en geen geld maar zorgt er wel voor dat mensen afremmen.”

Voor een relatief kleine gemeente zijn de financiële voordelen aanzienlijk. Waar echte handhavingsapparatuur vaak tienduizenden euro’s kost, kan Malemort voor hetzelfde bedrag meerdere nep-flitspalen plaatsen.

Dat maakt de maatregel aantrekkelijk voor lokale overheden die met beperkte budgetten werken maar wel iets willen doen aan gevaarlijke verkeerssituaties.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Als het verrassingseffect grotendeels verdwijnt, onderzoekt de gemeente nieuwe mogelijkheden, een van de opties is het regelmatig verplaatsen van de nep-flitspalen. Op die manier blijft onduidelijk waar ze precies staan en wordt de kans groter dat automobilisten opnieuw uit voorzorg afremmen.

Daarnaast sluit de gemeente niet uit om op sommige locaties echte snelheidscontroles uit te voeren. De combinatie van nep- en echte controles kan de onzekerheid onder bestuurders vergroten en daarmee het preventieve effect versterken.

Het gebruik van nep-flitspalen is overigens niet uniek voor Malemort. In verschillende Europese landen zijn vergelijkbare experimenten uitgevoerd, maar resultaten laten vaak hetzelfde patroon zien.

In de eerste weken neemt de gemiddelde snelheid vaak duidelijk af maar zodra weggebruikers ontdekken dat de installaties geen boetes kunnen uitdelen, verdwijnt een groot deel van dat effect.

Risico dat controles niet serieus worden genomen

Critici wijzen erop dat dergelijke maatregelen het vertrouwen in verkeershandhaving kunnen ondermijnen. Als automobilisten gaan twijfelen of een flitspaal echt is, bestaat het risico dat zij toekomstige controles minder serieus nemen.

Voorstanders stellen daar tegenover dat iedere periode waarin de snelheid daadwerkelijk daalt winst oplevert voor de verkeersveiligheid. Voor gemeenten die kampen met hardrijders in woonwijken of op gevaarlijke wegen kan het Franse experiment interessant zijn.

Nep-flitspalen vormen geen structurele oplossing en vervangen geen echte handhaving. Toch kunnen ze tijdelijk bijdragen aan meer bewustwording en veiliger rijgedrag tegen relatief lage kosten.

Het experiment in Malemort laat zien dat verkeersveiligheid soms niet alleen draait om boetes en controles, ook psychologie speelt een belangrijke rol. De gedachte dat er gecontroleerd wordt blijkt namelijk vaak al voldoende om bestuurders van het gaspedaal te krijgen.