3.000 liter per dag: Man heeft geen elektriciteit, olie of gas nodig voor warm water

Dat blijkt uit een populair doe-het-zelfproject dat op YouTube veel aandacht trekt. Met enkele goedkope materialen en wat basisgereedschap is volgens de maker een systeem te bouwen dat zonnewarmte benut om water op een milieuvriendelijke manier op te warmen.

Vooral in gebieden waar elektriciteit of aardgas beperkt beschikbaar of duur is kan zo’n oplossing interessant zijn. Ook voor Europese huishoudens biedt het concept mogelijkheden bijvoorbeeld als duurzame warmwatervoorziening voor een buitendouche of een zwembad.

In veel ontwikkelingslanden wordt water nog altijd verwarmd met houtskool hout of andere vaste brandstoffen. Dat zorgt niet alleen voor luchtvervuiling, maar brengt ook hoge kosten met zich mee voor gezinnen die afhankelijk zijn van deze energiebronnen.

Bovendien leidt het gebruik van brandhout in sommige regio’s tot ontbossing en extra druk op het milieu. Zonne-energie vormt daarom een aantrekkelijk alternatief omdat zonlicht gratis beschikbaar is en geen uitstoot veroorzaakt tijdens het gebruik.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Zelf een zonnecollector bouwen

Commerciële zonnecollectoren zijn echter vaak te duur of moeilijk verkrijgbaar. Daarom verschijnen online steeds meer handleidingen waarmee mensen zelf een werkend systeem kunnen bouwen.

Een van de bekendste voorbeelden komt van het YouTube-kanaal Desi Ideas & Creativity. Daar wordt stap voor stap uitgelegd hoe met eenvoudige materialen een efficiënte zonnecollector kan worden gemaakt.

De basis van het systeem bestaat uit twee halfronde houten platen die dienen als zijkanten van een gebogen metalen bak. In deze bak wordt een lange tuinslang in een spiraalvorm gelegd.

Via een externe watertank stroomt koud water door de slang waarna het door de warmte van de zon wordt opgewarmd voordat het aan de andere kant weer uit het systeem komt.

Artikel gaat verder onder de video.

Om het rendement verder te verhogen kan de binnenzijde van de metalen bak worden bekleed met spiegel- of reflectiefolie. Hierdoor wordt meer zonlicht richting de slang weerkaatst waardoor het water sneller opwarmt.

Het principe lijkt op dat van professionele zonnecollectoren die op daken worden geplaatst al is de constructie veel eenvoudiger en goedkoper. In de demonstratie van de maker wordt de werking zichtbaar gemaakt met een thermometer.

Het water komt de installatie binnen met een temperatuur van ongeveer 18 graden Celsius. Na het doorlopen van de spiraal verlaat het de collector met een temperatuur van ongeveer 45 graden, voldoende voor tal van toepassingen zoals douchen schoonmaken of afwassen.

Het systeem kan volgens de maker nog efficiënter worden gemaakt door de open zijde van de metalen bak af te dekken met een glasplaat. Daardoor ontstaat een broeikaseffect waardoor de warmte beter wordt vastgehouden.

In de praktijktest liep de temperatuur van het uitstromende water hierdoor nog eens met ongeveer twintig graden op. Onder gunstige weersomstandigheden kan het water dus temperaturen bereiken die vergelijkbaar zijn met die van een traditionele warmwaterinstallatie.

Met glasplaat kan broeikaseffect gemaakt worden

Volgens de maker kan de installatie afhankelijk van de uitvoering en de hoeveelheid zonlicht per dag tot 3.000 liter water verwarmen. Die hoeveelheid is afhankelijk van factoren zoals de grootte van de collector de doorstroming van het water de buitentemperatuur en de intensiteit van de zon.

Onafhankelijke metingen die deze maximale capaciteit bevestigen zijn vooralsnog niet gepubliceerd. Zonnecollectoren vormen al jarenlang een bewezen techniek, anders dan zonnepanelen zetten ze zonlicht niet om in elektriciteit maar direct in warmte.

Daardoor behalen ze vaak een hoog rendement bij het verwarmen van water. Ook in Nederland worden zonneboilers steeds vaker toegepast als aanvulling op warmtepompen of cv-installaties om het gas- en elektriciteitsverbruik te verlagen.

Hoewel een zelfgebouwde collector niet dezelfde prestaties levert als een professioneel systeem laat het voorbeeld zien dat met relatief eenvoudige middelen al veel zonnewarmte kan worden benut zonder afhankelijk te zijn van gas of stroom.