De schaduwkant van reizen met campers en caravans in Spanje

Spanje heeft een probleem met de explosieve groei van campers en caravans.

Wat ooit een rustige en alternatieve manier van reizen was, is inmiddels uitgegroeid tot een massafenomeen dat in populaire kustgebieden voor flinke spanningen zorgt.

Gemeenten weten soms niet meer wat ze ermee aan moeten en bewoners klagen steen en been.

Volgens cijfers van de Spaanse brancheorganisatie Aseicar nam het aantal nieuwe registraties van campers en caravans in februari van dit jaar met ongeveer 84 procent toe ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Die groei zet al langer door. Veel mensen ontdekten tijdens de pandemie de vrijheid van het reizen op wielen en zijn daar sindsdien niet meer mee gestopt.

Verwarrende en tegenstrijdige regelgeving

Dat is zichtbaar in kustgebieden zoals Andalusië, Catalonië en Galicië waar parkeerplaatsen overvol raken en conflicten tussen bewoners en bezoekers aan de orde van de dag zijn.

In Santander werd in het hoogseizoen zelfs 220 procent meer afval op stranden verzameld dan in rustigere periodes. Milieugroepen signaleren dat campers en bestelwagens in drukke periodes vrijwel permanent langs wegen en bij stranden staan.

Lokale gemeenten reageren met strengere maatregelen. Tarifa voerde in 2024 nieuwe regels in tegen langdurig parkeren en ongepast gedrag.

Steden als Malaga en Roquetas del Mar zijn inmiddels strenger gaan handhaven op kampeergedrag en parkeerduur. Campers die er langer dan drie dagen staan moeten inmiddels vertrekken.

Een groot deel van de problemen komt voort uit de verwarrende en tegenstrijdige regelgeving in Spanje. Elke regio en soms zelfs elke gemeente hanteert eigen normen.

Daardoor weten camperreizigers vaak niet wat wel en niet is toegestaan en leidt het tot willekeur, boetes en onbegrip. Landelijk geldt namelijk dat parkeren in een camper is toegestaan zolang je geen kampeergedrag vertoont. Stoelen of tafels buiten zetten, luifels uitklappen of water lozen valt onder kamperen en is buiten campings verboden.

Een nieuw koninklijk besluit is in voorbereiding dat het algemeen verkeersreglement gaat wijzigen en bepaalt dat campers hetzelfde recht hebben om te parkeren als elk ander voertuig.

Het voorstel moet een einde maken aan de ongelijkheid in gemeentelijke verordeningen. Critici wijzen er echter op dat eerdere pogingen om nationale en lokale regels te harmoniseren strandden omdat gemeenten niet verplicht waren zich eraan te houden.

Campingeigenaren klagen dat hun inkomsten dalen omdat veel camperaars liever op gratis plekken staan. “Ze gebruiken wel de openbare voorzieningen maar betalen nergens voor,” klinkt het in een verklaring van de Federación Española de Campings. Zij pleiten voor strengere handhaving en investeringen in meer gereguleerde camperplaatsen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Gebrek aan voorzieningen als kern van het probleem

De sector zelf wijst op een andere oorzaak. Spanje telt momenteel meer dan 1.400 officiële camperplaatsen maar dat is een fractie van wat landen als Frankrijk, Duitsland en Nederland bieden.

Daar zijn er namelijk meer dan 7.000. De brancheorganisatie pleit voor minimaal 2.000 goed uitgeruste locaties om aan de groeiende vraag te voldoen en de druk op populaire gebieden te verminderen.

Zonder die uitbreiding blijft het dweilen met de kraan open. Zolang er te weinig legale opties zijn kiezen sommige reizigers noodgedwongen voor plekken waar ze eigenlijk niet mogen staan. Dat veroorzaakt overlast en vergroot de wrevel bij lokale bewoners.

Wie met een camper of caravan naar Spanje wil reizen doet er dan ook goed aan zich vooraf te informeren over lokale regels en zoveel mogelijk gebruik te maken van officiële camperplaatsen.