Toyotas uitvinding moet automobilisten doen vergeten

De Japanse autogigant Toyota meent dat een nieuwe automatische transmissie automobilisten op bochtige wegen volledig zal doen vergeten dat er zoiets als een handbak bestaat.

Dat blijkt uit een nieuwe patentaanvraag, waarin de Japanners hun voorstel doen voor een baanbrekende oplossing voor de grootste zwakte van automatische transmissies.

Waar een handbak de bestuurder toestaat een catastrofale terugschakeling te maken, in de volksmond de money shift genoemd, bij 160 kilometer per uur waarmee de motor kan worden opgeblazen, blokkeert een automaat dat soort handelingen volledig.

Het nieuwe systeem van Toyota onthoudt daarentegen het commando van de bestuurder aan de schakelflippers wanneer het toerental kortstondig te hoog is.

Software berekent vertraging van de auto

In plaats van de opdracht te negeren, voert de transmissie de terugschakeling automatisch in een fractie van een seconde uit, zodra het toerental dat toestaat.

De technologie kan tegelijk krachtige remmanoeuvres voorzien en schakelingen toestaan die dichter bij de absolute pijngrens van de motor liggen, bijvoorbeeld bij 6500 toeren.

De software berekent de vertraging van de auto en keurt de schakeling goed, omdat de snelheid al is gedaald voordat de volgende, lagere versnelling ingrijpt.

De bestuurder krijgt bovendien de mogelijkheid om handmatig te blokkeren dat de auto automatisch een hogere versnelling kiest wanneer de rechtervoet na een bocht kortstondig het gaspedaal loslaat.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Dat geeft de bestuurder, althans in theorie, volledige controle over de balans en de acceleratie van de auto, zonder vrees voor mechanische overbelasting in de aandrijflijn.

De uitvinding bouwt voort op decennia van ontwikkeling met schakelflippers bij merken als Porsche en Volkswagen. Maar hier wordt de bekende aarzeling weggenomen, iets wat de VW-groep in de DSG-transmissie al bijna heeft geëlimineerd.

Ook wel de dubbele koppeling genoemd, kan de DSG-bak in stads- of fileverkeer namelijk nog steeds een vervelende ervaring zijn. De koppelingen glijden dan langs elkaar en veroorzaken een hinderlijke, schokkerige ervaring wanneer je niet snel genoeg wegrijdt.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Het voorstel van Toyota raakt aan een spanningsveld dat al zolang automaten bestaan speelt, namelijk de vraag hoeveel controle de bestuurder mag houden zonder de mechaniek in gevaar te brengen.

Fabrikanten programmeren hun transmissies doorgaans met ruime veiligheidsmarges, precies om te voorkomen dat een verkeerde schakeling tot dure schade leidt.

De keerzijde daarvan is dat sportief ingestelde bestuurders zich beknot voelen. Wie op een bochtige weg of op het circuit bewust laat schakelt om de auto in balans te houden, krijgt van de elektronica geregeld nul op het rekest, wat het gevoel van directe verbinding met de auto ondermijnt.

Systeem onthoudt opdrachten

Wat Toyota nu voorstelt, is in feite een intelligentere bemiddelaar tussen de wens van de bestuurder en de grenzen van de techniek. In plaats van een commando simpelweg te weigeren, onthoudt het systeem de opdracht en voert die uit op het eerste moment waarop dat veilig kan.

Voor de bestuurder voelt dat aan als gehoorzaamheid, terwijl de motor beschermd blijft. Of dat in de praktijk het beoogde gevoel oplevert, zal moeten blijken.

Het verschil tussen een schakeling die precies op het gewenste moment plaatsvindt en een die enkele tienden later volgt, is voor een geoefende bestuurder merkbaar, en juist die nuance bepaalt of een transmissie als betrokken of als afstandelijk wordt ervaren.

Een patentaanvraag betekent bovendien niet dat de technologie ook daadwerkelijk in productie gaat. Fabrikanten leggen voortdurend ideeën vast die nooit een showroom bereiken, voorlopig blijft het dus bij een interessante blik op de richting waarin Toyota denkt.