Terwijl airconditioners in Nederland zijn uitverkocht, verlaagt Chinees daksysteem de temperatuur met 8 graden

In de Chinese stad Yuncheng is daarvoor een opvallende oplossing bedacht. Op sociale media circuleren beelden van flatgebouwen waar vanaf de daken een dikke nevel langs de gevels naar beneden glijdt.

Het lijkt alsof de gebouwen in wolken zijn gehuld, maar achter het bijzondere schouwspel schuilt een praktisch doel, het afkoelen van de leefomgeving.

Volgens onder meer India Today kan het systeem de lokale temperatuur met ongeveer 5 tot 8 graden Celsius verlagen. Daarmee behoort het tot de meest opvallende vormen van stedelijke hittebestrijding die de laatste tijd de aandacht trekken.

Het systeem werkt volgens het principe van verdampingskoeling. Op de daken van de flats zijn sproeiers geplaatst die water onder hoge druk vernevelen tot microscopisch kleine druppeltjes.

In Nederland levert zelfde techniek minder op

Die fijne nevel verdampt vrijwel direct zodra deze in aanraking komt met de warme lucht. Tijdens dat verdampingsproces wordt warmte aan de omgeving onttrokken, waardoor de temperatuur rondom de gebouwen daalt.

Het principe is vergelijkbaar met wat er gebeurt wanneer zweet op de huid verdampt. Ook daarbij wordt lichaamswarmte afgevoerd, waardoor mensen verkoeling ervaren.

De techniek koelt niet rechtstreeks de appartementen of slaapkamers. In plaats daarvan verlaagt het systeem de temperatuur van de buitenlucht, de gevels, de bestrating en de binnenplaatsen rondom de gebouwen.

Juist die oppervlakken slaan overdag veel warmte op en geven die in de avonduren langzaam weer af. Door die warmteopslag te beperken blijft de omgeving langer aangenaam.

View this post on Instagram

A post shared by Interesting Engineering (@interestingengineering)

De werking is echter sterk afhankelijk van het klimaat, want in droge gebieden zoals delen van Noord-China is verdampingskoeling bijzonder effectief omdat de lucht nog veel vocht kan opnemen. Hoe droger de lucht, hoe sneller het water verdampt en hoe groter het verkoelende effect.

In vochtige klimaten ligt dat anders, wanneer de luchtvochtigheid hoog is, kan de lucht minder extra vocht opnemen, daardoor verdampt het water langzamer en neemt ook het koelende effect af. Dat betekent dat dezelfde techniek in landen als Nederland waarschijnlijk minder indrukwekkende resultaten zal opleveren dan in China.

Toch groeit ook in Europa de belangstelling voor alternatieve koelmethoden. De recente hittegolven hebben geleid tot een enorme vraag naar mobiele airconditioners en ventilatoren.

In Duitsland steeg het aantal zoekopdrachten naar airconditioners op tweedehandsplatforms volgens lokale media in korte tijd van ruim 118.000 naar bijna 2,5 miljoen. Ook in Nederland zijn tijdens warme periodes veel verkoelende apparaten tijdelijk uitverkocht.

Een belangrijk voordeel van een daknevelsysteem is het relatief lage energieverbruik. Waar een traditionele airconditioner gebruikmaakt van een compressor die veel elektriciteit vraagt, bestaat dit systeem vooral uit waterpompen, leidingen en sproeiers.

Voor het verkoelen van openbare buitenruimtes kan dat aanzienlijk efficiënter zijn dan tientallen afzonderlijke airco’s die allemaal warmte naar buiten afvoeren, daar staat wel een belangrijk nadeel tegenover, het waterverbruik. Zeker in regio’s waar water schaars is, roept dat vragen op.

Ook deskundigen wijzen erop dat dergelijke systemen alleen duurzaam zijn wanneer gebruik wordt gemaakt van opgevangen regenwater of ander hergebruikt water. Drinkwater inzetten voor grootschalige buitenkoeling ligt veel gevoeliger, vooral tijdens droge zomers.

Voor Nederland lijkt een directe kopie van het Chinese systeem daarom niet direct voor de hand te liggen. Door de hogere luchtvochtigheid zal het verkoelende effect meestal kleiner zijn, toch zien deskundigen wel kansen voor specifieke locaties.