Bij bessen plukken: wrak van vliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog ontdekt in het bos

Onderzoekers van het Museum voor Kustverdediging in het Poolse Świnoujście buigen zich over een reeks metalen resten die vermoedelijk van een neergestort geallieerd vliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog stammen.

De brokstukken lagen verspreid in een bos aan de oostkant van de Poolse stad, dicht bij Fort Gerharda.

De vondst begon met een toevallige ontdekking. Een plaatselijke bewoner stuitte tijdens het plukken van wilde bessen op een diepe kuil in de grond, waar tientallen aluminium fragmenten en door hitte aangetaste patronen tussen de bomen lagen.

Omdat het materiaal er ongewoon uitzag nam de vinder een los stuk mee naar specialisten van het museum. Al bij de eerste inspectie werd duidelijk dat het niet ging om willekeurig schroot maar om resten met een herkenbare vliegtuigstructuur.

Het team reisde snel af naar de vindplaats en trof daar nog meer wrakstukken aan. “De aard van het plaatwerk, de klinknagels, de sporen van vliegtuigconstructie en de afgevuurde munitie wijzen erop dat dit fragmenten van een vliegtuig zijn,” aldus Wiktor Czeszewski van het museum.

Britse oorsprong steeds waarschijnlijker

Een van de sterkste aanwijzingen kwam van de munitie zelf. Kenners vermoeden dat het gaat om Britse patronen van .303 kaliber, een type dat tijdens de oorlog standaard werd gebruikt in de Browning-mitrailleurs van geallieerde vliegtuigen.

Dat spoor verwees al vroeg richting een toestel dat in Groot-Brittannië was gebouwd of door een geallieerde luchtmacht werd gevlogen. Historici gaan er daarom vanuit dat het vliegtuig door Duitse kustbatterijen uit de lucht werd geschoten.

A berry-picking trip led to an extraordinary discovery. Aircraft wreckage found in a forest near Świnoujście, northern Poland, could belong to a World War II Allied plane. Museum experts say the debris, ammunition and possible Rolls-Royce Merlin engine parts point to a long-lost…

— TVP World (@TVPWorld_com) July 21, 2026

Tijdens het schoonmaken van de artefacten troffen de onderzoekers een alfanumerieke code aan op een koperen buis. Volgens technische documenten van de Royal Air Force hoort die markering bij naadloze koperleidingen die dienden voor brandstof, olie en het starten van de motor.

Zoals het online magazine Archaeology News meldt, verwijst het kenmerk naar systemen aan boord. Onderzoekers vergeleken de code met naslagwerken uit de oorlogsjaren.

De buis blijkt bovendien voorzien van een hogedrukfitting van het Avimo-type. Dat onderdeel werd doorgaans toegepast in vliegtuigen met een Rolls-Royce Merlin-motor, de befaamde V12 die kracht gaf aan de Hawker Hurricane, de Supermarine Spitfire en de zware bommenwerper Avro Lancaster.

Die motor gold als een van de betrouwbaarste aandrijvingen van de geallieerde luchtvloot.

Locatie mogelijk een oorlogsgraf

Op basis van deze kenmerken gelden toestellen zoals de Avro Lancaster en de Havilland Mosquito als de belangrijkste kandidaten. Een sluitende bevestiging van het exacte type laat nog op zich wachten.

Opvallend is dat 17 jaar geleden in de buurt al een vleugelfragment van een Lancaster werd gevonden. Die eerdere vondst versterkt het vermoeden dat er meer dan één toestel in deze omgeving is neergestort.

Medewerkers van het museum roepen dringend op geen enkele opgraving op eigen houtje uit te voeren. Onder de bosbodem kunnen namelijk nog stoffelijke resten van de bemanning liggen, waardoor de plek als een mogelijk oorlogsgraf moet worden behandeld.

De instanties voor monumentenzorg en bosbeheer zijn inmiddels ingelicht. Toekomstig onderzoek moet volgens strikte archeologische en forensische regels verlopen zodat de historische waarde van de plek behouden blijft.

In de slotfase van de oorlog vlogen geallieerde toestellen geregeld over Świnoujście, destijds bekend als Swinemünde, om havens, werven en industrie in Duits gebied te bestoken.

Zware luchtafweerbatterijen beschermden de kust en historici houden er rekening mee dat het toestel juist daardoor werd neergehaald. “We hebben nog veel vragen en waarschijnlijk meer dan één ontdekking voor de boeg,” aldus Milan Litwinowicz van het museum.