Autoriteit trekt 32.944 rijbewijzen in: overheid wil regelgeving aanscherpen

De Britse overheid wil de regels rondom rijgeschiktheid van oudere automobilisten aanscherpen. Aanleiding is een opvallend hoog aantal intrekkingen van rijbewijzen op medische gronden.

In de afgelopen vier jaar zijn namelijk 32.944 rijbewijzen ingetrokken of niet verlengd vanwege oogproblemen bij bestuurders. Dit blijkt uit gegevens die via een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur werden vrijgegeven door de Marshall Motor Group.

De intrekkingen vonden plaats nadat de Driver and Vehicle Licensing Agency op de hoogte werd gesteld van visuele beperkingen bij betrokken rijders. Groot-Brittannië werkt momenteel met een zelfrapportagesysteem waarbij bestuurders zélf verplicht zijn om medische aandoeningen te melden die hun rijveiligheid kunnen beïnvloeden. Wie dit nalaat riskeert een boete of het verlies van het rijbewijs.

De autoriteiten beschouwen dit systeem als onvoldoende. Het plan is dan ook om verplichte oogtesten in te voeren voor iedereen ouder dan 70 jaar. Die maatregel past in een bredere Europese discussie over rijgeschiktheid van senioren en de vraag of zelftesten en persoonlijke verklaringen nog wel volstaan als controlemiddel.

Senioren vaker slachtoffer dan veroorzaker

Wie denkt dat oudere bestuurders de gevaarlijkste groep op de weg vormen heeft het mis, zo blijkt uit cijfers van de ADAC in Duitsland. Bestuurders van 65 jaar en ouder waren in 2024 verantwoordelijk voor 19,3 procent van de verkeersongevallen met persoonlijk letsel die door automobilisten werden veroorzaakt.

Dat aandeel ligt opmerkelijk laag vergeleken met hun aandeel in de totale bevolking, dat rond de 23 procent bedraagt. Een verkeerspsycholoog van de ADAC nuanceert het gangbare beeld.

“Vanwege hun verhoogde gevoeligheid voor letsel lopen senioren vaker risico dan dat ze een gevaar vormen,” aldus de expert.

Tegelijkertijd benadrukt diezelfde psycholoog dat alle bestuurders hun eigen rijvaardigheid regelmatig en zelfkritisch zouden moeten beoordelen, ongeacht hun leeftijd. Dit sluit aan bij een bredere discussie over hoe rijgeschiktheid het best kan worden geborgd.

Een periodieke medische keuring biedt daarbij meer zekerheid dan een systeem dat afhankelijk is van eigen initiatief. Zeker op het gebied van gezichtsvermogen, waar achteruitgang geleidelijk kan verlopen en daardoor lang onopgemerkt blijft.

Tekst gaat verder onder de post.

Strenge regels in Zuid-Europa

In meerdere Zuid-Europese landen gelden al jarenlang verplichte medische keuringen voor oudere automobilisten. De eisen verschillen per land maar hebben gemeen dat ze actieve controle op rijgeschiktheid vereisen in plaats van te vertrouwen op zelfrapportage.

In Spanje moeten bestuurders van 65 jaar en ouder hun rijbewijs regelmatig vernieuwen. Een nieuw rijbewijs wordt pas afgegeven na een uitgebreid medisch onderzoek.

In Italië zijn de regels ook aanzienlijk strenger dan in Duitsland. Rijbewijzen moeten vanaf 50 jaar worden vernieuwd en vanaf 70 jaar elke drie jaar.

Een medische keuring maakt deel uit van de vernieuwingsprocedure; hierbij wordt onder andere nauwkeuriger gekeken naar hartaandoeningen en gezichtsstoornissen.

In Portugal is de situatie vergelijkbaar: ook daar moeten mensen die de leeftijd van 50 jaar hebben bereikt naar de dokter. Na een medische keuring en een psychologische test wordt het rijbewijs verlengd.

Groot-Brittannië volgt hiermee een trend die in Zuid-Europa al gemeengoed is. Of de geplande oogtesten ook daadwerkelijk tot minder ongelukken leiden zal de komende jaren moeten blijken uit de verkeerscijfers. 

Voorstanders wijzen op het feit dat vroegtijdige opsporing van visuele beperkingen levens kan redden. Critici waarschuwen dat verplichte testen ouderen stigmatiseren en onnodige barrières opwerpen voor mensen die nog prima kunnen rijden. Die discussie zal de komende maanden in het Britse parlement verder worden gevoerd.