8,6 miljard kronen en duurder dan gepland: Noorwegen bouwt ’s werelds eerste scheepstunnel op open zee

Noorwegen staat op het punt een van de meest opmerkelijke infrastructuurprojecten ter wereld te realiseren, het Scandinavische land wil de eerste scheepstunnel voor volwaardige zeegaande schepen bouwen.

Het project dat bekendstaat als de Stad Ship Tunnel, moet een veiliger alternatief bieden voor een van de gevaarlijkste kusttrajecten van Noorwegen. De totale investering bedraagt inmiddels 8,6 miljard Noorse kroon, omgerekend ongeveer 782 miljoen euro.

Het Noorse parlement gaf al in 2017 groen licht voor de plannen, destijds werd het project gezien als een technisch hoogstandje dat de scheepvaart langs de ruige westkust aanzienlijk veiliger zou maken.

Door de jaren heen liepen de kosten echter fors op. Waar aanvankelijk werd uitgegaan van ongeveer vijf miljard kroon, stegen de ramingen later tot ruim negen miljard kroon, daardoor kwam het voortbestaan van het project onder druk te staan.

Veiliger alternatief voor gevaarlijk traject

Na langdurige politieke discussies en nieuwe onderhandelingen bereikten regering en parlement uiteindelijk een akkoord over een aangepast budget van 8,6 miljard kroon.

Daarmee is het project opnieuw op koers gezet, volgens de Noorse kustautoriteit Kystverket kunnen de noodzakelijke procedures begin 2027 worden gestart zodat de bouw daadwerkelijk van start kan gaan.

“We zijn klaar om begin 2027 de noodzakelijke processen op gang te brengen om de bouw mogelijk te maken”, verklaarde directeur-generaal Einar Vik Arset van Kystverket.

Volgens hem is jarenlang gewerkt aan de voorbereiding van het project en zijn de plannen inmiddels vergevorderd.

Momenteel zijn nog drie consortia in de race voor de bouwopdracht, het gaat om AF Gruppen, Eiffage Génie Civil en een combinatie van Skanska en Vassbakk & Stol. De technische beoordeling van de biedingen is afgerond en de keuze voor de uiteindelijke aannemer wordt binnenkort bekendgemaakt.

De Stad Ship Tunnel wordt ongeveer 1,8 kilometer lang en 37 meter breed. Dat is voldoende om schepen tot 140 meter lengte en een gewicht van ongeveer 16.000 ton veilig door de berg te laten varen.

Het project richt zich specifiek op de beruchte kuststrook rond Kaap Stad, een gebied dat bekendstaat om plotselinge weersomslagen, zware stormen en hoge golven.

Voor veel kapiteins geldt dit deel van de Noorse kust als een van de meest uitdagende en gevaarlijke vaarroutes van het land. Door een tunnel aan te leggen kunnen schepen deze risicovolle passage vermijden en onder alle weersomstandigheden een veilige route volgen.

Schepen vermijden nu riskante passage

Wat het project extra bijzonder maakt, is dat er wereldwijd geen vergelijkbaar voorbeeld bestaat en hoewel er tal van kanalen, sluizen en waterwegen voor scheepvaart zijn aangelegd, is er nog nooit een tunnel gebouwd die speciaal bedoeld is voor grote zeegaande schepen.

Daarmee schrijft Noorwegen geschiedenis op het gebied van maritieme infrastructuur, het doel verschilt van andere bekende megaprojecten zoals het Panamakanaal en het Suezkanaal, die verbindingen zijn ontworpen om internationale handelsroutes te verkorten en continenten te verbinden.

De Stad Ship Tunnel heeft een heel andere functie. Het project is namelijk primair bedoeld om de veiligheid van de Noorse scheepvaart te verbeteren en de gevolgen van extreem weer langs de kust te beperken.

Als de bouw volgens planning verloopt, krijgt Noorwegen niet alleen een technisch uniek bouwwerk maar ook een nieuwe maritieme verbinding die de veiligheid van de scheepvaart voor tientallen jaren moet vergroten. Daarmee wordt de Stad Ship Tunnel een van de meest opvallende infrastructuurprojecten van Europa.