Eerste F1-auto van Ayrton Senna wordt binnenkort geveild

Op 25 april gaat in Monaco een van de meest bijzondere objecten uit de Formule 1-geschiedenis onder de hamer. Veilinghuis RM Sotheby’s biedt de Toleman TG183B-05 aan. De auto waarmee Ayrton Senna op 24-jarige leeftijd zijn intrede maakte in de koningsklasse van de autosport.

De schatting voor de auto ligt tussen de 2,8 en 3,8 miljoen euro maar kenners denken dat het eindresultaat die bovengrens ruim kan overstijgen. Senna-objecten wisselen zelden van eigenaar en als ze dat doen trekken ze doorgaans enorme bedragen.

Deze auto is daarboven uitzonderlijk zeldzaam. Het is namelijk de auto waarmee Senna zijn allereerste Formule 1-punten scoorde.

Senna arriveerde in 1984 niet bij een van de grote teams. Na negen overwinningen in zijn eerste negen raceweekenden van het Britse Formule 3-kampioenschap van 1983 had hij tests gereden bij Brabham, McLaren en Williams maar geen van die teams kon hem direct een promotie aanbieden.

In de auto staat Aryton in plaats van Ayrton

Dat leidde hem naar Toleman Motorsport een bescheiden team dat was voortgekomen uit een familiebedrijf in transport en via de Formule 2 zijn weg naar de Formule 1 had gevonden.

Terwijl het nieuwe TG184-chassis nog in aanbouw was startte Senna zijn eerste vier races in de bijgewerkte TG183B. Zijn debuut in Brazilië eindigde na acht ronden door een turbodefect.

De volgende race in Zuid-Afrika scoorde hij al zijn eerste WK-punt met een zesde plek na beschadiging van zijn voorvleugel in de openingsronde en toch door het veld klimmen. In België herhaalde hij die prestatie eveneens met een zesde plek.

Bij de vierde race op Imola kwalificeerde hij zich niet door een ruzie met bandenleverancier Pirelli en een vermogensprobleem in de kwalificatie. Het was de enige keer in zijn carrière dat Senna zich niet kwalificeerde.

Wat de TG183B-05 extra bijzonder maakt is de authenticiteit. De originele versnellingspook en houten knop zijn aanwezig. Op de voetensteun staat de naam van de coureur gespeld als ‘Aryton’.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Een tikfout van het Toleman-team die onbedoeld een permanent stukje menselijkheid heeft vastgelegd in een auto die deel uitmaakt van de motorsportgeschiedenis. De auto wordt aangedreven door een originele Hart 415T-motor met een herbouwde turbo en versnellingsbak.

De TG183B-05 is geen museumstuk dat achter glas staat te vergelen. In 2022 bracht Sky Sports F1 de documentaire The Story of Toleman uit waarbij de auto voor het eerst sinds 1984 weer in actie werd gezien op Brands Hatch.

Achter het stuur zat Martin Brundle, die als Senna’s grote rivaal in de Britse Formule 3 van 1983 de Braziliaan beter kende dan wie ook.

“Wat een iconische auto voor Ayrton Senna. Ik begrijp waarom Ayrton hem zo snel kon laten gaan. Hij voelt echt heel samenhangend aan,” aldus Brundle.

Twee jaar later nam Pierre Gasly de auto mee naar Silverstone voor een speciale gelegenheid. De viering van 40 jaar na Senna’s debuut en 30 jaar na zijn overlijden in Imola in 1994. Gasly droeg een speciaal ontworpen helm in de geel-blauw-groene kleuren van Senna’s iconische ontwerp.

“Ik kan me geen zo ongelooflijke ervaring herinneren. Het rijden in Senna’s allereerste F1-auto overtrof al mijn verwachtingen. Het was zo emotioneel.”

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

“De puurheid van het rijden is ongelooflijk. Een eenmalige kans die ik nooit zal vergeten,” aldus Gasly.

De auto verbindt ook een indrukwekkende historische lijn in de Formule 1. Het Toleman-team dat oorspronkelijk gevestigd was in Enstone ontwikkelde zich via Benetton en Renault tot wat nu Alpine is. De TG183B-05 werd na Senna’s vertrek naar Team Lotus in 1985 aanvankelijk door het team bewaard.

In 1992 werd de auto verkocht naar de Verenigde Staten en zorgvuldig gerestaureerd waarna hij terugkeerde naar het Verenigd Koninkrijk. Zijn huidige eigenaar kocht de auto in 2017.

De veilinglocatie Monaco op 25 april is niet toevallig gekozen. Het is in Monaco waar Senna in 1984 voor het eerst de wereld liet zien waartoe hij in staat was door als inhaalende coureur in het regenwater door het veld te stormen en bijna te winnen.

Die race reed hij niet in chassis 05 maar in de nieuwere TG184. Toch is het de Toleman TG183B-05 die het startpunt markeert van een van de meest uitzonderlijke carrières die de autosport heeft gekend.