‘Zuig spinnen vooral niet op’

Nauwelijks heb je de kamer betreden, of daar zit hij al bewegingloos op de muur, een hooiwagen met licht trillende lange poten. De reflex van veel huisbewoners is om snel naar de stofzuiger te grijpen en er vanaf te zijn maar precies dat kan zich echter wreken.

De slang zuigt het dier naar binnen, waarbij het lichaam onder druk komt te staan. Juist dat is voor de hooiwagen het noodgeval, want twee kleine klieren in het voorlijf springen aan en geven een sterk ruikende stof af.

Die stof verspreidt zich door het hele apparaat, waarna de stofzuiger dagenlang onaangenaam ruikt en vaak helpt alleen een grondige reiniging die lucht weg te komen.

Dat bevestigt een studie van de Universiteit van Graz uit 2015 over de veel voorkomende spinachtige. Een stevige aanraking volstaat al om de klieren onmiddellijk de stof vrij te laten geven.

Hooiwagen is niet een echte spin

Wat velen bovendien niet weten, is dat de hooiwagen er weliswaar uitziet als een spin, maar er niet daadwerkelijk een spin is. Beide behoren tot dezelfde grote diergroep, maar er bestaan duidelijke verschillen.

Een hooiwagen heeft slechts twee ogen in plaats van acht, spint geen webben en zijn lichaam oogt als uit één stuk in plaats van tweedelig zoals bij een echte spin. Giftig is de stof overigens niet, voor huisbewoners blijft hij onschadelijk, zelfs bij huidcontact en ruik je hooguit de scherpe geur.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Willen huisbewoners de hooiwagen kwijt, dan kunnen ze om genoemde redenen beter niet naar de stofzuiger grijpen. Veel eenvoudiger is het om voorzichtig een glas over het dier te plaatsen en er langzaam een stuk karton of papier onder te schuiven.

Zo laat de hooiwagen zich behoedzaam naar buiten brengen of nog beter kan het zijn om het dier met rust te laten. De hooiwagen leeft voor een groot deel van bladluizen, trips en dode insecten, en houdt op die manier ander vervelend gekriebel uit de woning.

Het principe achter de vieze geur in de stofzuiger is overigens breder herkenbaar. Wat er in het apparaat terechtkomt blijft daar en verspreidt zich bij elk volgend gebruik opnieuw door de uitgeblazen lucht. Dat geldt voor een hooiwagen, maar evengoed voor vocht, etensresten of andere organische zaken die in de zak of het reservoir belanden.

Pollenfilter voedingsbodem schimmels

Precies dezelfde logica speelt in de auto, waar de ventilatie het luchtcirculatiesysteem vormt. Wat daarin terechtkomt aan vocht, vuil of organisch materiaal, blijft rondcirculeren zolang het niet wordt verwijderd, een muf ruikende auto is daarvan het bekendste voorbeeld.

De oorzaak ligt doorgaans bij het pollenfilter dat stof, pollen en vuil uit de aangezogen lucht haalt. Raakt dat filter verzadigd en vochtig, dan vormt het een uitstekende voedingsbodem voor schimmels en bacteriën, die de bekende onaangename geur veroorzaken zodra je de ventilatie inschakelt.

De meeste fabrikanten adviseren dat filter jaarlijks of elke vijftienduizend kilometer te vervangen. Bij veel modellen zit het achter het handschoenenkastje en is het met enkele handelingen zelf te verwisselen, wat een aanzienlijk verschil maakt in de luchtkwaliteit in de cabine.

Wie wil voorkomen dat de auto muf gaat ruiken, doet er bovendien goed aan natte jassen, paraplu’s en schoenen zoveel mogelijk buiten te laten, en de airconditioning ook in de koudere maanden regelmatig te gebruiken, aangezien die het interieur ontvochtigt.