Vergeet insectenspray: 2 dingen die effectief helpen tegen dazen

Miljoenen mensen smeren zich deze zomer trouw in met muggenspray in de veronderstelling dat ze daarmee veilig zijn voor stekende insecten.

Bij dazen blijkt dat trucje alleen nauwelijks te werken en dat zegt niet de eerste de beste.

Insectenkenner Michael Raupach van de Zoologische Staatssammlung in München veegt namelijk de vloer aan met de bekende sprays en oliën.

Toch is er goed nieuws voor iedereen die deze zomer buiten wil zitten zonder pijnlijke verrassingen. Er bestaan namelijk twee middelen die wél helpen en die heb je waarschijnlijk allang in huis.

Anders dan een mug

Eerst even over waarom een daas zo gehaat is bij iedereen die er ooit eentje op de arm had. Het insect prikt niet zoals een mug dat doet met een dun zuigsnuitje dat zo subtiel te werk gaat dat je de steek vaak pas opmerkt als het jeukt.

De daas pakt het aanzienlijk grover aan door met raspende monddelen een klein wondje in de huid open te scheuren en vervolgens het bloed op te drinken dat eruit sijpelt.

Om te voorkomen dat dit bloed stolt spuit het beest een eiwit met de naam tabanine in de wond, en precies daarom blijft de plek vaak nog lang nabloeden,

“In tegenstelling tot de steek van een mug merk je het bij de daas meteen wanneer je gestoken wordt,” aldus Raupach tegenover de Bayerische Rundfunk.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Waarom juist jij het doelwit bent

Dazen jagen overdag en vertrouwen daarbij vooral op hun ogen die feilloos reageren op beweging en op donkere vlakken die in de zon meer warmte vasthouden dan lichte oppervlakken.

Wie zweet na het hardlopen of zwemmen geeft daar bovenop nog eens extra geursignalen af die de insecten van grote afstand oppikken.

De bloedzuigers zijn het actiefst op broeierige zomerdagen en hangen bij voorkeur rond op plekken waar mensen juist verkoeling zoeken, zoals zwemplassen, rivieroevers en weilanden met paarden of koeien.

Volgens Raupach is het lastig om je volledig te wapenen tegen de plaaggeesten.

“In principe kun je je niet echt goed tegen dazen beschermen, ze nemen de warmtestraling van het lichaam waar,” aldus de onderzoeker.

Over de klassieke middeltjes uit de drogisterij is hij al even nuchter. “Dat je jezelf met bepaalde middelen of oliën behandelt, dat is niet doeltreffend gebleken,” aldus Raupach.

Werkzame stoffen als DEET en icaridine leveren volgens de Apotheken Umschau weliswaar enig resultaat op maar echte zekerheid bieden ze volgens het blad niet.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

De twee dingen die het verschil maken

Het antwoord bestaat uit twee verrassend simpele maatregelen die geen cent hoeven te kosten.

De eerste is lichte kleding, want omdat dazen op donkere en warme oppervlakken afkomen val je in een wijd wit shirt veel minder op dan in een strak zwart exemplaar.

Onderzoek met paardendekens leverde bovendien nog een opvallend detail op omdat een zwart-wit zebrapatroon de insecten van alle geteste varianten het meest in verwarring bleek te brengen.

De tweede troef is een ventilator, want dazen zijn geen sterke vliegers en mijden daarom winderige plekken waardoor een klein apparaat op het terras of naast de ligstoel je stekje meteen een stuk onaantrekkelijker maakt voor de bloedzuigers.

Wie bij een zwemplas ligt bereikt hetzelfde effect door simpelweg een plek met wat natuurlijke wind op te zoeken.

Overigens hoef je niet bang te zijn voor elke daas die voorbij zoemt, want alleen de vrouwtjes zuigen bloed dat ze nodig hebben voor hun eitjes. De mannetjes leven van nectar en stuifmeel en doen helemaal niemand kwaad.

Toch gestoken? Doe dan dit

Mocht het alsnog misgaan dan is warmte gek genoeg vaak effectiever dan koelen omdat het eiwit in het speeksel van de daas niet tegen hitte kan.

Een warme lepel of een heet washandje op de plek breekt de stof af en vermindert zo de klachten, terwijl elektronische stiftjes die de huid kort tot zo’n vijftig graden verhitten precies hetzelfde doen.

Krabben is uit den boze omdat dit de kans op een infectie flink vergroot. Wie na een steek koorts krijgt of last heeft van duizeligheid of benauwdheid of een ongewoon flinke zwelling doet er verstandig aan om snel een arts te raadplegen.