Starship na ruim drie weken geborgen uit Indische Oceaan

Starship van SpaceX kende een nogal ongebruikelijk einde van zijn meest recente reis, toen een testvlucht met het enorme ruimtevaartuig eind juli duizenden kilometers van de lanceerplaats, midden in de Indische Oceaan, tot een einde kwam.

Daar bleef het meer dan drie weken liggen, terwijl SpaceX werkte aan het lokaliseren en bergen van het ruimtevaartuig. Inmiddels is Starship uit zee gehaald, wat het ruimtevaartbedrijf een zeldzame kans biedt om het resultaat van de veeleisende tocht door de atmosfeer van de aarde van dichtbij te onderzoeken.

De dertiende testvlucht met Starship vond plaats op 24 juli en vormde opnieuw een belangrijke stap in de ontwikkeling van het enorme ruimtevaartuig. Kort na de lancering werd Starship losgekoppeld van de enorme Super Heavy-booster en vervolgde het op eigen kracht zijn weg richting de Indische Oceaan.

De missie eindigde met een gecontroleerde landing op het water, en juist hier wordt het verhaal bijzonder interessant. Tijdens verschillende eerdere testvluchten raakte Starship bij de heftige terugkeer door de atmosfeer zwaar beschadigd of ging het kort daarna volledig verloren, maar deze keer kregen de ingenieurs van SpaceX een heel ander beeld te zien.

Ondanks de extreme hitte tijdens de terugkeer en de wekenlange blootstelling aan zeewater waren grote delen van het ruimtevaartuig nog intact. Starship verkeerde in zo’n goede staat dat SpaceX het kon bergen en terugbrengen voor nader onderzoek.

Hitteschild belangrijk onderzoekspunt

SpaceX meldde via X dat het ruimtevaartuig 24 dagen na de lancering door een bergingsteam was veiliggesteld. Het gevaarte werd met drijvers gestabiliseerd.

Vervolgens werd het door een schip richting Christmas Island gesleept. Dit Australische eiland ligt in de Indische Oceaan ten zuiden van het westelijke deel van Java.

Technici van SpaceX zouden naar Christmas Island reizen om het teruggevonden Starship in rustiger water te onderzoeken. Daarbij zal waarschijnlijk veel aandacht uitgaan naar het hitteschild.

Starship beschikt over duizenden keramische tegels die het ruimtevaartuig tijdens de terugkeer in de atmosfeer tegen extreem hoge temperaturen moeten beschermen. Volgens de ingewijden zou het gaan om ongeveer 18.000 exemplaren.

Juist dit systeem is al lange tijd een belangrijk aandachtspunt binnen het Starship-programma. SpaceX wil Starship uiteindelijk snel en volledig herbruikbaar maken.

Een hitteschild dat na iedere vlucht uitgebreid moet worden gerepareerd of waarvan veel tegels vervangen moeten worden past slecht bij dat doel. Het probleem doet denken aan de Amerikaanse Space Shuttle.

Ook daarvan moesten de thermische beschermingsmaterialen nauwkeurig worden gecontroleerd, schade aan de thermische bescherming speelde bovendien een cruciale rol bij de ramp met ruimteveer Columbia in 2003 waar even astronauten bij om het leven kwamen.

Elon Musk zei begin augustus bij de presentatie van kwartaalcijfers dat het probleem met het Starship-hitteschild volgens hem inmiddels is opgelost. Onderzoek aan een daadwerkelijk teruggekeerd exemplaar kan SpaceX waardevolle informatie geven over die claim.

Het bedrijf wil het geborgen ruimtevaartuig uiteindelijk terugbrengen naar Starbase in Texas. Hoe dat precies gaat gebeuren is nog niet bekendgemaakt.

Transport naar Texas wordt flinke klus

Dat transport is namelijk geen eenvoudige operatie, Starship is meer dan 52 meter lang en heeft een diameter van ongeveer negen meter. Het ruimtevaartuig vanaf een afgelegen eiland in de Indische Oceaan naar de Verenigde Staten brengen vraagt daardoor om gespecialiseerd zeetransport.

Het terughalen van het voertuig kan voor SpaceX minstens zo interessant zijn als de vlucht zelf. Ingenieurs kunnen nu namelijk onderdelen onderzoeken die daadwerkelijk een lancering en terugkeer door de atmosfeer hebben meegemaakt.

Voor toekomstige Starship-missies is dergelijke informatie bijzonder waardevol. SpaceX wil het systeem uiteindelijk gebruiken voor onder meer satellietlanceringen en bemande ruimtevaart. NASA heeft een aangepaste Starship-variant geselecteerd als maanlander voor het Artemis-programma.

Een voertuig dat na een zware testvlucht nog uitgebreid kan worden onderzocht geeft SpaceX daarom een kans die het bij vernietigde prototypes niet had. De komende inspectie moet duidelijk maken hoe goed met name de kwetsbare thermische bescherming de vlucht werkelijk heeft doorstaan.