Japanse autogigant kan omvallen: ‘Zonder hulp overleven we het niet’

De groeiende dominantie van Chinese autofabrikanten heeft bij Toyota de alarmbellen doen afgaan. Volgens meerdere media roept de topman van het concern de andere Japanse automerken op om een grote strategische alliantie te vormen, omdat de uitdagingen zo groot zijn geworden dat geen enkel merk het nog alleen kan redden.

Zonder de steun van de andere Japanse autofabrikanten wordt het volgens Toyota moeilijk om te overleven.

De Japanse autogiganten bevinden zich in een ware crisissituatie, nadat Chinese automerken voor het eerst in de geschiedenis de gezamenlijke Japanse autoverkoop in Europa hebben ingehaald. Die opvallende verschuiving laat zien hoe snel de machtsverhoudingen in de wereldwijde auto-industrie veranderen.

De interne waarschuwingen van Toyota kwamen naar buiten via brancheorganisatie ACEA en vakblad Automotive News. De berichten schetsen een beeld van een sector die onder ongekende druk staat door de Chinese fabrikanten, die vooral terrein winnen met concurrerend geprijsde elektrische auto’s.

De ontwikkelingen hebben schokgolven veroorzaakt in Japan, waar de auto-industrie al tientallen jaren wordt gezien als een van de belangrijkste pijlers van de economie.

Als de Japanse autofabrikanten verder terrein verliezen, vrezen velen dat de gevolgen veel verder zullen reiken dan alleen de auto-industrie en de volledige Japanse economie kunnen raken.

Toyota wil Japanse superalliantie

De cijfers over mei laten zien hoe snel de verhoudingen kantelen, Chinese merken als Geely, BYD en SAIC stormden vooruit met een verkoop van 138.000 auto’s in Europa. Ter vergelijking leverden Japanse giganten Toyota, Nissan en Honda in diezelfde periode samen slechts 130.424 voertuigen af.

Terwijl de Chinese elektrische auto’s de grenzen over rollen, worstelen bekende merken als Nissan en Mitsubishi met forse dubbelcijferige dalingen in hun Europese verkoopcijfers.

Zelfs een piepjong Chinees merk als Leapmotor verkoopt inmiddels aanzienlijk meer auto’s in Europa dan een gevestigde naam als Honda.

Tegen die sombere achtergrond komt Koji Sato, topman en vicevoorzitter van Toyota en tevens leider van de nationale autofabrikantenvereniging JAMA, met een opzienbarende oproep.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Hij eist een radicale breuk met decennia van onderlinge rivaliteit om het toekomstige concurrentievermogen van de Japanse automerken te redden.

“Als er niets verandert, zullen we niet overleven.”

“We bevinden ons in een diepe crisis waarin de Japanse auto-industrie voor een gigantische transformatie staat,” waarschuwde Sato tijdens een besloten leveranciersbijeenkomst volgens Automotive News.

Zijn voorstel is concreet: de zeven grote Japanse producenten moeten voortaan samenwerken om volstrekt basale grondstoffen en componenten onder de carrosserie te standaardiseren en te delen.

Het gaat onder meer om identieke staalkwaliteiten, kunststofonderdelen en de uiterst complexe elektronische kabelbomen.

Als treffend voorbeeld van de Japanse verspilling van middelen wijst Sato op een cijfer uit zijn eigen bedrijf: de toeleveranciers van Toyota vervaardigen momenteel maar liefst 70.000 verschillende varianten van dezelfde kabels.

Een gezamenlijke standaardisatie van precies dat onderdeel zou volgens de topman de productiviteit in de fabrieken kunnen vertienvoudigen.

De crisis bijt intussen al hard toe op de cruciale Chinese thuismarkt van de Aziatische regio. De eigen verkoop van Toyota daalde daar in de eerste jaarhelft met een merkbare 17 procent.

Verschuiving ook in Nederland zichtbaar

Voor Honda ziet het er nog beroerder uit, dat merk moest in dezelfde periode een ronduit catastrofale daling van maar liefst 35 procent incasseren op diezelfde Chinese markt. Voor Nederlandse autokopers is de verschuiving inmiddels ook zichtbaar in de showrooms.

Chinese merken bouwen hun dealernetwerk gestaag uit en positioneren zich met scherpe prijzen, ruime standaarduitrusting en lange garantietermijnen tegenover de traditionele Japanse betrouwbaarheidsreputatie.

Of de door Sato bepleite superalliantie er daadwerkelijk komt, valt nog te bezien. De Japanse auto-industrie kent een lange traditie van felle onderlinge concurrentie en gescheiden toeleveringsketens, waarbij elke fabrikant zijn eigen specificaties hanteert.

Juist die versplintering maakt de kostenpositie kwetsbaar tegenover Chinese concurrenten die op enorme schaal produceren met sterk gestandaardiseerde componenten.