Hoeveel werknemers op cruiseschepen echt verdienen, van kapiteins tot schoonmaakpersoneel

Het leven op een cruiseschip biedt avontuur, internationale collega’s en bijna elke week een nieuwe bestemming. Maar als het om salaris gaat, zijn de verschillen aan boord groot. De kapitein kan tot wel twintig keer zoveel verdienen als medewerkers in de laagstbetaalde functies.

De Amerikaanse krant USA Today bracht de salarissen aan boord in kaart en concludeert dat de functie veel belangrijker is dan de rederij of de vaarroute. Een modern cruiseschip functioneert als een drijvende stad, waar iedereen van afwassers en koks tot entertainers, officieren en de kapitein samenwerkt om passagiers de best mogelijke ervaring te bieden.

De bemanning bestaat uit medewerkers van over de hele wereld, onder wie velen uit de Filipijnen, India en verschillende Oost-Europese landen. Voor veel van hen is werken op zee een aantrekkelijke kans, omdat het salaris vaak aanzienlijk hoger ligt dan in hun thuisland. Tegelijkertijd krijgen zij de mogelijkheid om de wereld te zien en internationale werkervaring op te doen.

Een van de grootste financiële voordelen van het leven aan boord is dat de rederij doorgaans voorziet in kost, inwoning en medische zorg. Daardoor kunnen veel bemanningsleden een groot deel van hun salaris sparen of geld naar hun familie in het thuisland sturen, wat een baan op een cruiseschip voor velen extra aantrekkelijk maakt.

Waarom een scheepssalaris zwaarder weegt dan het lijkt

Branchekenner Larry Pimentel wijst er tegenover USA Today op dat een kale loonvergelijking de werkelijke financiële winst onderschat. Volgens hem verandert een contract op zee de verhoudingen voor werknemers uit lagelonenlanden ingrijpend.

“Het schip heeft een multiplicatoreffect voor veel van deze internationale bemanningsleden, waardoor ze twee tot acht keer zoveel verdienen als normaal gesproken in hun eigen land,” aldus Pimentel.

Kosten voor woon-werkverkeer en energie ontbreken eveneens, waardoor het besteedbaar inkomen hoger uitvalt dan het brutobedrag doet vermoeden. Tegenover dit voordeel staat een werkritme dat weinig ruimte laat voor een privéleven, want echte vrije dagen bestaan aan boord in de praktijk nauwelijks.

Contracten bij rederijen zoals Princess Cruises lopen doorgaans drie tot negen maanden, waarbij personeel zeven dagen per week tien tot dertien uur werkt.

Bedienend personeel is daarnaast sterk afhankelijk van fooien, die tegenwoordig automatisch bij passagiers in rekening worden gebracht. Gasten van Holland America Line betalen bijvoorbeeld een vast dagtarief, dat vervolgens over zowel de zichtbare als de onzichtbare bemanning wordt verdeeld.

Uit de data-analyse van Pimentel komt naar voren dat het verschil tussen de laagste en de hoogste maandbedragen kan oplopen tot 22.500 dollar, omgerekend zo’n 19.620 euro. Middenkaderfuncties zoals chef-kok en hoofdhuishoudster zitten daar ruim tussenin, zoals het onderstaande overzicht laat zien.

Tekst gaat verder onder de tabel.

De vlag van het schip bepaalt welke rechten gelden

Per rederij verschillen de arbeidsvoorwaarden aanzienlijk. AIDA Cruises meldt op de eigen website dat slechts een handjevol maatschappijen arbeidsovereenkomsten hanteert die aan de Europese richtlijnen voldoen, inclusief sociale zekerheid en een ziektekostenverzekering. Werknemers hebben in dat geval recht op een ziektekosten-, ongevallen-, werkloosheids- en pensioenverzekering.

Doorslaggevend is uiteindelijk de vlag waaronder het schip vaart. Veel bemanningsleden vallen niet onder nationale arbeidswetgeving, waardoor bepalingen over een minimumloon volledig aan hen voorbijgaan.

Dat speelt vooral bij schepen die onder een goedkope vlag varen, waaronder die van de Bahama’s, Panama en Malta, waar de arbeidsregels doorgaans soepeler liggen, aldus Schiffsradar.

Wereldwijd geldt sinds 2013 wel het Maritiem Arbeidsverdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie, dat minimumeisen stelt aan rusttijden, huisvesting en de tijdige uitbetaling van loon.