Finse militaire academie wees een sollicitant af omdat hij als baby vier maanden lang staatsburger van de Sovjet-Unie was

In Finland werd een sollicitant uitgesloten van een stage bij de Nationale Defensiehogeschool, omdat hij als baby vier maanden lang staatsburger van de Sovjet-Unie was. De Finse ombudsman voor non-discriminatie ziet daarin een benadeling op grond van een eerdere nationaliteit.

Dat meldde de Finse krant Helsingin Sanomat op 14 oktober. Volgens de krant weigert de generale staf bovendien een schadevergoeding van vierduizend euro te betalen, terwijl er geen enkele aanwijzing voor een concreet veiligheidsrisico werd gevonden bij het onderzoek naar de man.

De zaak begon met een sollicitatie voor een stage aan de hogeschool op het militaire eiland Santahamina in Helsinki, waarvoor kennis van het Russisch nodig was. Tijdens het veiligheidsonderzoek kwam vervolgens een bijzonderheid uit de vroege jeugd van de sollicitant aan het licht.

Direct na zijn geboorte is de man vier maanden staatsburger geweest van de Sovjet-Unie. De man is de zoon van een Finse vader en een Russische moeder, die destijds niet getrouwd waren waardoor hij volgens de toenmalige regels automatisch de Sovjetnationaliteit kreeg.

Zoon van Finse vader en Russische moeder

Vier maanden later werd het vaderschap juridisch erkend, waarna hij de Finse nationaliteit kreeg. Volgens de ombudsman had die omstandigheid niet in zijn nadeel mogen worden meegewogen, omdat de beslissing van de generale staf in strijd is met het verbod op discriminatie.

De generale staf verdedigde de beslissing met veiligheidsoverwegingen, waarbij de eerdere nationaliteit als beperkende factor werd meegewogen bij banden met het buitenland.

Daarbij speelde kennelijk ook de veronderstelling een rol dat de ouders van de sollicitant problematische banden met het buitenland zouden kunnen hebben. Harde aanwijzingen daarvoor waren er echter niet, omdat er niets werd gevonden dat wees op wangedrag of een concreet gevaar.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Overigens werd niet vastgesteld of zulke banden überhaupt bestonden, waarna de selectieprocedure volledig werd afgebroken zonder dat de stageplek werd ingevuld.

De ombudsman adviseerde daarom een vergoeding van vierduizend euro, wat de generale staf weigerde. Het Finse geval doet denken aan een zaak in Denemarken uit 2023, waar een officier na 43 jaar in het leger zijn veiligheidsmachtiging verloor waarna hij werd ontslagen.

De reden was de Russische afkomst van zijn vrouw, die inmiddels de Deense nationaliteit heeft terwijl haar moeder en zus nog in Rusland wonen. Officier Frederik Hansen diende sinds 1982 in het leger, waarbij hij meerdere keren werd ingezet in crisis- en oorlogsgebieden.

Leger wilde ook geen vergoeding betalen

Ook werkte hij als veiligheidsofficier voor de NAVO en als militair adviseur in Afghanistan. Kort voor het einde van zijn loopbaan ontving hij nog een onderscheiding voor trouwe dienst in het leger, waarna hem op 3 oktober 2023 de veiligheidsmachtiging werd ontnomen.

Klachten bij de inlichtingendienst en het ministerie van Defensie leverden niets op, waarna in februari zijn ontslag volgde. In de documenten stond dat hij een bijzonder voor de hand liggend en kwetsbaar doelwit was voor chantage en andere beïnvloeding, al waren er volgens hem geen concrete verdenkingen tegen hem of zijn vrouw.

Hansen noemde de procedure kafkaësk en absurd. Beide zaken laten zien hoe gevoelig de banden met Rusland in de Noordse landen sinds de Russische inval in Oekraïne zijn geworden, waarbij ook mensen zonder enige verdenking de gevolgen van strengere veiligheidsregels ondervinden.