Tesla-eigenaar weigert snelheidsboete te betalen: ‘De auto reed toch zelf’

Een forse boete krijgen is nooit leuk, maar een bestuurder die vervolgens beweert dat niet zijzelf maar de auto verantwoordelijk was voor de overtreding, maakte het wel heel bijzonder.

De vrouw in kwestie wees naar haar Tesla en zegt doodleuk dat zij de snelheid niet zelf had bepaald.

De opmerkelijke situatie werd vastgelegd op de bodycam van de politie. De beelden werden later via Facebook gedeeld en kregen online veel aandacht, vooral vanwege de uitleg die de vrouw aan de agent gaf.

Volgens haar was de Autopilot van haar Tesla ingeschakeld toen de auto te hard reed. Daarmee probeerde ze duidelijk te maken dat de verantwoordelijkheid volgens haar niet volledig bij haar kon liggen.

De agent liet zich echter niet overtuigen en maakte duidelijk dat ondanks een rijhulpsysteem de bestuurder gewoon verantwoordelijk is.

De vrouw bleef ondertussen bij haar standpunt en wilde de kwestie kennelijk niet zomaar laten rusten. Ze vroeg zelfs of ze met de leidinggevende van de agent mocht spreken, omdat ze ervan overtuigd leek dat haar redenering wel degelijk hout sneed.

Een Tesla kan tegenwoordig zelfstandig sturen, remmen, versnellen en van rijstrook wisselen, waardoor het voor bestuurders soms kan voelen alsof de auto daadwerkelijk zelf rijdt. Juridisch betekent dat echter iets heel anders.

Tekst gaat verder onder de video.

De Tesla rijdt zelfstandig, maar niet zonder toezicht

Tesla gebruikt inmiddels de naam Full Self Driving Supervised voor zijn meest geavanceerde rijfuncties.

Die benaming kan de indruk wekken dat de bestuurder het rijden grotendeels aan de auto kan overlaten, maar technisch en juridisch blijft het systeem vooralsnog binnen niveau 2 van de rijautomatisering.

Dat betekent dat de auto verschillende rijtaken tegelijk kan uitvoeren, terwijl de bestuurder voortdurend verantwoordelijk blijft en moet kunnen ingrijpen. De technologie neemt daarmee bepaalde handelingen over, maar niet de wettelijke verantwoordelijkheid voor het voertuig.

Het feit dat de Tesla zelfstandig snelheid kan aanpassen of sturen, betekent niet dat de bestuurder niet meer hoeft op te letten of verantwoordelijk is voor wat de auto doet.

Niet ieder systeem betekent hetzelfde

De ontwikkelingen bij andere autofabrikanten laten tegelijkertijd zien waarom de discussie ietwat ingewikkeld kan worden.

Mercedes en BMW hebben in Duitsland onder bepaalde voorwaarden niveau 3 systemen waarvoor de fabrikant de wettelijke verantwoordelijkheid op zich neemt wanneer de functie correct wordt gebruikt binnen de toegestane omstandigheden.

Dat is een belangrijk verschil met de huidige systemen van Tesla, waarbij de bestuurder eindverantwoordelijk blijft. Zelfs wanneer de auto een groot deel van het rijden voor zijn rekening neemt, moet degene achter het stuur dus blijven opletten.

Ook in Nederland ligt dat uitgangspunt voorlopig niet fundamenteel anders. Rijassistentie tot en met niveau 2 is toegestaan op de openbare weg, maar de bestuurder moet voortdurend de controle kunnen overnemen en ingrijpen wanneer dat nodig is. Automatisch sturen, remmen en optrekken verandert daar niets aan.

Niveau 3 werkt anders omdat de auto onder bepaalde omstandigheden daadwerkelijk zelfstandig mag rijden en de bestuurder niet voortdurend hoeft te controleren. Die technologie is in Nederland echter nog niet breed beschikbaar voor dagelijks gebruik en kent beperkingen.

De vrouw uit de video kreeg daarmee een duidelijke les in de huidige stand van de techniek. Dat een Tesla zelfstandig kan rijden, betekent voorlopig niet dat de bestuurder ook zelfstandig van een snelheidsboete af kan komen.

Het opvallende incident speelde zich af in de Verenigde Staten, waar de politie de beelden van de staandehouding online publiceerde.

Risicovol rijgedrag

Geavanceerde rijhulpsystemen kunnen er voor zorgen dat bestuurders zich onbewust minder verantwoordelijk gaan voelen voor hun eigen rijgedrag.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Zodra automobilisten zich veiliger wanen in hun voertuig, ontstaat er volgens hem juist meer ruimte voor risicovol gedrag. Bestuurders raken sneller afgeleid door hun telefoon of andere zaken binnen de auto, terwijl ze ervan uitgaan dat het systeem eventuele fouten wel zal opvangen.

Die aanname klopt in de praktijk lang niet altijd, want de meeste rijhulpsystemen zijn nadrukkelijk niet ontworpen om volledig zelfstandig te functioneren.

Fabrikanten benoemen dat inmiddels ook steeds vaker expliciet in hun voorwaarden, juist om discussies zoals die van de Amerikaanse Tesla-rijdster te voorkomen.