Nieuwe auto’s hebben een verborgen gevaar: kans op aanrijding stijgt met 70 procent

Moderne auto’s zitten boordevol technologie die autorijden gemakkelijker én veiliger moet maken. Camera’s, sensoren en geavanceerde rijhulpsystemen helpen de bestuurder om het verkeer beter in de gaten te houden, en veel mensen kiezen juist voor een nieuwe auto vanwege de hoge veiligheidsstandaard.

Maar achter al die slimme technologie schuilt een detail waar maar weinig automobilisten bij stilstaan.

Het gaat om de A stijl van de auto, de stijl tussen de voorruit en het zijraam. Bij veel nieuwere auto’s is deze aanzienlijk breder geworden om de veiligheid te vergroten, onder meer bij frontale botsingen en kantelingen. De keerzijde is dat hierdoor grotere dode hoeken kunnen ontstaan, waardoor bestuurders simpelweg niet alles kunnen zien wat er om hen heen gebeurt.

Volgens een rapport van het Amerikaanse Insurance Institute for Highway Safety (IIHS), kunnen deze verborgen dode hoeken ernstige gevolgen hebben in het verkeer. Vooral wanneer een bestuurder links of rechts afslaat op een kruispunt, kan een voetganger of fietser op een cruciaal moment achter de A stijl verdwijnen.

De onderzoekers achter het rapport concluderen dat het risico op een aanrijding met een voetganger in zulke situaties tot wel 70 procent hoger kan liggen bij auto’s met een brede A stijl dan bij auto’s met een smallere A stijl.

De brede A stijl is echter geen ontwerpfout, maar een belangrijk onderdeel van de veiligheid van de auto en is ontworpen om inzittenden te beschermen door enorme krachten tijdens botsingen en kantelingen op te vangen.

Tegelijkertijd helpt de A stijl de carrosserie sterk te houden, zodat de passagiersruimte beter beschermd blijft als de auto op zijn dak terechtkomt.

In Nederland vooral focus op busjes

Op dit punt zijn nieuwere auto’s veiliger dan oudere modellen. A-stijlen zijn juist om die reden vaak dikker dan vroeger, toen de aandacht voor veiligheid geringer was, maar een stevige constructie heeft dus een keerzijde waar veel mensen in het dagelijks leven misschien niet bij stilstaan.

In Nederland richt het onderzoek en beleid rond dode hoeken zich van oudsher vooral op vrachtwagens en bestelbusjes en minder op de A-stijl van gewone personenauto’s.

De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), analyseerde ongevallen met bestelauto’s binnen de bebouwde kom en onderscheidde daarbij twee typische scenario’s.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

De bestelauto die bij het achteruitrijden een voetganger of fietser aanrijdt, en de rechts afslaande bestelauto die de rechtdoor gaande snorfietser of fietser vanwege de dode hoek niet ziet. Volgens diezelfde bron hadden de overige onderzochte ongevallen evengoed met een personenauto kunnen gebeuren.

Volgens onderzoek van de SWOV overlijden er jaarlijks zo’n tien personen als gevolg van een ongeval waarbij de dode hoek een rol speelt. Dat cijfer betreft vooral vrachtverkeer, maar het illustreert hoe dodelijk het wegvallen van kwetsbare weggebruikers uit het zicht kan zijn.

Specifiek voor de A-stijl van personenauto’s komt het Nederlandse geluid vooral uit de hoek van rijinstructeurs en de auto-vakpers, die de internationale onderzoeken oppikken.

Een rij-instructeur verwoordt het kernprobleem treffend. Voetgangers, fietsers en zelfs complete auto’s verdwijnen soms volledig achter die brede balk, vooral in bochten, bij rotondes, op kruispunten of in woonwijken waar de zichtlijnen al beperkt zijn.

Leerlingen moeten opzij bewegen

Voor motorrijders een extra groot risico, omdat ze smal en vaak snel zijn en daardoor letterlijk kunnen wegvallen achter de A-stijl, zelfs op een brede weg. In de rijopleiding wordt daar actief op ingespeeld, leerlingen leren om iets voorover of opzij te bewegen, zodat je letterlijk om de balk heen kunt kijken.

Volgens het IIHS is het nu tijd om het probleem serieus aan te pakken. Bestuursvoorzitter van het IIHS David Harkey zegt in een reactie op het recente rapport dat de uitdaging voor de autofabrikanten wordt om oplossingen voor het probleem te vinden, die de bescherming die de auto de inzittenden biedt bij een botsing niet verminderen.

Daarin schuilt de kern van het dilemma. De dikkere A-stijl beschermt de inzittenden beter bij een ongeval, maar vergroot tegelijk het risico voor kwetsbare weggebruikers buiten de auto, fabrikanten moeten dus een balans zien te vinden tussen bescherming van inzittenden en zicht.

Een extra hoofdbeweging om langs de stijl te kijken kan het verschil maken. Voetgangers en fietsers doen er op hun beurt goed aan oogcontact met de bestuurder te zoeken voordat ze oversteken, juist omdat ze zich zonder het te weten in die dode hoek kunnen bevinden.