74.685 kostuums, 7.959 dieren en 112 filmlocaties: stream vanavond dit meermaals bekroonde avontuur

Halverwege de jaren vijftig stond de filmindustrie voor een enorme uitdaging. De televisie had haar intrede gedaan in de Amerikaanse huiskamers en bioscopen moesten alles op alles zetten om het publiek weer naar het witte doek te trekken. Producent Michael Todd besloot daarom een film te maken die zo groots en indrukwekkend zou zijn dat je die alleen in de bioscoop echt kon beleven.

Geen uitgave was te hoog en geen ambitie te groot. Het resultaat was een gigantische productie waarbij alles naar een ongekend niveau werd opgeschroefd, op een schaal die sindsdien door maar weinig films is geëvenaard.

De officiële productiecijfers spreken boekdelen. Maar liefst 68.894 figuranten verschenen voor de camera, er werden 74.685 kostuums gemaakt, 140 decors gebouwd en op 112 verschillende filmlocaties in dertien landen gefilmd.

Ook dieren speelden een hoofdrol in het enorme project. Bijna 8.000 dieren zijn in de film te zien, waaronder 3.800 schapen, 2.448 buffels, 800 paarden, 512 resusapen, 15 olifanten, zes stinkdieren, vier struisvogels en zelfs een koe die was getraind om op commando bloemen te eten.

De enorme inspanning werd beloond toen De reis om de wereld in 80 dagen vijf Oscars won. De film groeide uit tot een symbool van een tijd waarin Hollywood de opmars van de televisie beantwoordde met spectaculaire producties die het publiek moesten overweldigen door hun omvang, spektakel en oog voor detail.

De film won vijf Oscars

Het gigantische project werd beloond tijdens de Academy Awards, de film won Oscars voor Beste Film, Beste Cinematografie, Beste Montage, Beste Muziek en Beste Bewerkte Scenario. Daarnaast ontving de productie nominaties voor Beste Regie, Beste Kostuumontwerp en Beste Production Design.

Het verhaal speelt zich af in 1872 en draait om de Britse gentleman Phileas Fogg, gespeeld door David Niven. Hij sluit een weddenschap van 20.000 pond af waarin hij beweert de wereld in tachtig dagen te kunnen rondreizen.

Samen met zijn trouwe bediende Passepartout begint hij aan een reis per trein, schip en luchtballon. Ondertussen wordt Fogg ten onrechte verdacht van een bankoverval in Londen, waardoor inspecteur Fix hem tijdens zijn wereldreis voortdurend achtervolgt.

Hoewel Michael Anderson officieel de regie voerde, wordt Michael Todd gezien als de drijvende kracht achter het project. Hij reisde voortdurend met de filmploeg mee en gebruikte zijn internationale contacten om de productie steeds grootser te maken.

Zo stelde de koning van Thailand een rijk versierde koninklijke boot beschikbaar voor een scène van slechts enkele seconden. Een Pakistaanse nawab leende zijn privékudde olifanten uit en voor de opnamen in het Spaanse Chinchón wist Todd vrijwel de volledige bevolking van ongeveer 6.500 inwoners als figuranten voor de camera te krijgen.

Meer dan vijftig sterren kregen een cameo

De film staat ook bekend om het enorme aantal gastoptredens, meer dan vijftig beroemdheden uit die tijd maakten een korte verschijning. Onder hen ook namen die vandaag nog altijd bekend zijn, zoals Frank Sinatra, Marlene Dietrich, Buster Keaton, Peter Lorre, Fernandel, Cesar Romero en Glynis Johns.

Visueel blijft In 80 Dagen om de Wereld indrukwekkend, de film toont uitgestrekte landschappen, exotische steden en imposante decors die destijds grotendeels op locatie werden gefilmd. Juist dat maakt de productie nog altijd bijzonder.

Tegelijkertijd verraadt de film duidelijk zijn leeftijd, sommige culturele voorstellingen en stereotypen sluiten niet meer aan bij de huidige tijdgeest en worden tegenwoordig als gedateerd beschouwd. Toch blijft de film een belangrijk hoofdstuk uit de filmgeschiedenis.

Niet alleen vanwege de enorme schaal waarop hij werd gemaakt, maar ook omdat hij symbool staat voor een periode waarin Hollywood alles uit de kast haalde om bioscoopbezoekers een ervaring te bieden die televisie onmogelijk kon evenaren. Bijna zeventig jaar later geldt de productie nog steeds als een van de grootste en meest extravagante avonturenfilms ooit gemaakt.