Trump eist lagere benzineprijzen bij Amerikaanse tankstations

De Amerikaanse president Donald Trump heeft het ministerie van Justitie opdracht gegeven een onderzoek in te stellen naar de brandstofprijzen bij benzinestations in de Verenigde Staten. Trump is ontevreden over het tempo waarmee de pompprijs daalt nu de ruwe olieprijs aanzienlijk is gedaald.

“De grote oliemaatschappijen verlagen hun prijzen bij de pomp niet in hetzelfde tempo als de sterk gedaalde prijzen die ze betalen voor olie.”

“Met andere woorden worden klanten afgezet. Ik heb het ministerie van Justitie opdracht gegeven dit onmiddellijk te onderzoeken.”

“Benzineprijzen moeten veel sneller gaan dalen dan ik nu zie,” schreef Trump op zijn platform Truth Social.

Verstopping dreef olieprijs sterk omhoog

De achtergrond is de oorlog tussen de VS en Israël enerzijds en Iran anderzijds die eerder dit jaar uitbrak. Iran blokkeerde de Straat van Hormuz waardoor circa een vijfde van de wereldwijde olie- en gastoevoer werd geblokkeerd.

Die verstopping van de aanvoerketen dreef de ruwe olieprijs sterk omhoog en benzineprijzen volgden. Sinds het akkoord tussen de VS en Iran op 14 juni is de olieprijs gedaald, de ruwe olieprijs WTI daalde de afgelopen maand met 27 procent naar circa 70 dollar per vat.

De gemiddelde benzineprijs in de VS daalde in dezelfde periode met circa 13 procent naar omgerekend 3,93 dollar per gallon ruim 1 euro per liter. Toch is benzine nog altijd bijna 32 procent duurder dan vóór het begin van de oorlog.

Energiedeskundigen wijzen erop dat de klacht van Trump de marktwerking miskent. In de VS stellen benzinestationhouders zelf de pompprijs vast niet de grote oliemaatschappijen.

Bovendien verloopt de keten van ruwe olie via raffinaderijen distributienetten en brandstofdepots naar de pomp via een tijdlijn van weken of zelfs maanden. Raffinaderijen kopen ruwe olie ver van tevoren in en kunnen na een prijsdaling weken lang duurdere voorraden verwerken.

Rob Smith directeur global fuel retail bij S&P Global Energy stelde vast dat de benzineprijs tijdens de oorlog weliswaar fors steeg maar minder hard dan de ruwe olieprijs.

“Retailers absorbeerden een deel van de kostenstijging. Nu de olieprijs daalt kunnen ze een deel van dat verlies terugverdienen.”

Karen Young van Columbia University’s Center on Global Energy Policy omschreef Trumps beschuldiging tegenover CNBC als “politiek theater” en stelde dat dit niet is hoe benzineprijzen in de VS werken.

Olieproductie in beste geval in 2027 hersteld

De American Petroleum Institute gaf via een woordvoerster aan dat benzineprijzen niet gelijktijdig bewegen met de ruwe olieprijs “vooral tijdens een grote wereldwijde verstoring die nog steeds van invloed is op aanbod raffinage en voorraden.”

Analisten waarschuwen bovendien dat herstel van de aanvoerketen via de Straat van Hormuz maanden kan duren. S&P Global Energy verwacht niet dat de olieproductie in de Perzische Golf volledig herstelt voor het eerste kwartaal van 2027.

Voor Amerikaanse huishoudens zijn de gevolgen van de oorlogsperiode al fors. Een tracker van Brown University schat dat hogere brandstofkosten gezamenlijk al meer dan 474 dollar per huishouden hebben gekost sinds het begin van de oorlog, wat neerkomt op ongeveer 62 miljard dollar landelijk.

Of het onderzoek van het ministerie van Justitie aantoonbare marktmanipulatie zal vinden is twijfelachtig. Eerdere vergelijkbare onderzoeken leverden zelden bewijs van illegale prijsafspraken op al kan politieke druk soms een versnelling van de prijsdaling bewerkstelligen.