Poetins privé-superjacht gesignaleerd vlakbij Nederland

Het meest in het oog springende schip is de Graceful, een luxueus superjacht dat door internationale media al jarenlang wordt omschreven als het persoonlijke jacht van de Russische president Vladimir Poetin.

Het vaartuig werd tijdens de overtocht begeleid door twee Russische marineschepen, wat de passage extra bijzonder maakt. De bewegingen van de schepen werden gevolgd via internationale scheepvaartwebsites en bevestigd door foto’s die door liefhebbers langs de kust werden gemaakt.

Wat deze reis uitzonderlijk maakt, is dat de Graceful zich de afgelopen jaren grotendeels aan het zicht van de buitenwereld had onttrokken. Sinds 30 augustus 2022 stond het Automatic Identification System, beter bekend als AIS, uitgeschakeld.

Dat systeem zendt normaal gesproken automatisch de positie, koers en snelheid van een schip uit en wordt wereldwijd gebruikt om de scheepvaart te volgen. Het uitschakelen van de AIS-transponder gebeurde kort na de Russische invasie van Oekraïne.

Varen ook een patrouilleschip en torpedo mee

Sindsdien verscheen het jacht nauwelijks nog op openbare volgsystemen. Wel werd het schip incidenteel gesignaleerd in de haven van Sint-Petersburg, maar openbare vaarroutes waren er niet meer, de huidige overtocht is daardoor de eerste keer in lange tijd dat de Graceful weer zichtbaar een internationale route aflegt.

De begeleiding van het jacht maakt de passage nog opvallender, naast de Graceful varen een Russische torpedobootjager en een patrouilleschip mee. Een dergelijke escorte wordt normaal gesproken alleen ingezet voor schepen die voor de Russische staat of militaire leiding van bijzonder belang zijn.

Ook de NAVO-landen hielden de schepen nauwlettend in de gaten. Volgens de Deense publieke omroep DR werd het konvooi vanaf zondagochtend afwisselend gevolgd door de Duitse kustwacht en de Deense marine.

Op het moment dat de schepen zich in Deense wateren bevonden, voer het Deense patrouilleschip P521 Freja achter de Russische formatie aan. De Deense strijdkrachten benadrukken dat het volgen van buitenlandse oorlogsschepen en staatsvaartuigen een standaardprocedure is.

Wanneer militaire of andere overheidsvaartuigen door de Deense zeestraten varen, worden zij routinematig gemonitord om een volledig beeld te houden van het scheepvaartverkeer in de regio.

De Graceful is met een lengte van ruim 80 meter een van de bekendste Russische superjachten. Volgens zakenblad Forbes vertegenwoordigt het schip een waarde van omgerekend ongeveer 100 miljoen euro.

Het jacht beschikt naar verluidt over meerdere luxe dekken, uitgebreide gastenverblijven, wellnessfaciliteiten en diverse recreatieruimtes, al zijn veel technische details nooit officieel bevestigd.

Al jaren wordt de Graceful in verband gebracht met Vladimir Poetin. Het Kremlin heeft echter nooit officieel bevestigd dat de Russische president eigenaar of vaste gebruiker van het jacht is.

Desondanks wordt het schip door internationale media en diverse onderzoeksplatforms regelmatig omschreven als Poetins persoonlijke superjacht.

Sinds de oorlog in Oekraïne zijn meerdere luxe jachten van Russische miljardairs en invloedrijke personen onderwerp geworden van internationale sancties.

Graceful hield zich op Russische wateren

Verschillende schepen werden in Europese havens aan de ketting gelegd of kregen beperkingen opgelegd. De Graceful wist daar grotendeels buiten te blijven doordat het schip zich voornamelijk binnen Russische wateren ophield.

Waar de Russische scheepsformatie uiteindelijk naartoe vaart, is op dit moment niet bekend. Er zijn geen officiële gegevens vrijgegeven over de eindbestemming van de Graceful of de begeleidende marineschepen.

Dat voedt de speculatie onder maritieme analisten, die de route de komende dagen waarschijnlijk nauwlettend zullen blijven volgen.

De passage door de Deense wateren laat in ieder geval zien dat de Graceful na bijna vier jaar weer zichtbaar op internationale vaarroutes verschijnt. Tegelijkertijd laat de militaire escorte zien hoe gevoelig de aanwezigheid van het jacht inmiddels is geworden.

In een periode waarin de spanningen tussen Rusland en het Westen hoog blijven, krijgt zelfs de reis van een luxe superjacht een duidelijke geopolitieke lading.