Grote oliemaatschappijen boeken 49 miljard dollar winst dankzij tekorten aan olie en gas

De inflatie in de eurozone liep in juli op naar 2,9 procent en dat komt voor een groot deel door energie. Nederlandse automobilisten zien het terug aan de pomp en huishoudens merken het in hun maandlasten. Maar elders in de keten werd precies in die maanden ongekend goed verdiend.

Dat gebeurde bij de grootste beursgenoteerde olie- en gasconcerns ter wereld. Zij verkochten hun producten tussen begin april en eind juni tegen prijzen die door het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran naar recordhoogte waren gedreven.

De kwartaalcijfers die vrijdag naar buiten kwamen laten zien hoe groot dat voordeel is.

Exxon Mobil verdubbelde zijn winst naar 14,53 miljard dollar, ongeveer 12,6 miljard euro. Dat is een stijging van 105 procent ten opzichte van een jaar eerder.

De omzet van het in Texas gevestigde concern kwam uit op 116,02 miljard dollar, omgerekend rond de 101 miljard euro, een plus van 42 procent.

Branchegenoot Chevron uit Houston deed het naar verhouding nog beter en zag de winst bijna verviervoudigen naar 12,07 miljard dollar oftewel circa 10,5 miljard euro. Dat is een toename van 385 procent bij een omzet van 70,06 miljard dollar.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Ook aan Europese zijde werd fors verdiend. Zes van de grootste oliebedrijven van het continent boekten in het eerste kwartaal samen 22 miljard dollar winst, ruim 19 miljard euro. Dat is 43 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar, zo becijferde onderzoeksorganisatie Global Witness.

Ruim veertig miljard euro aan oorlogswinst

“Er zijn overal ter wereld partijen die een uitstekende crisis beleven en de olieproducenten horen daarbij,” aldus Patrick Galey van Global Witness tegenover persbureau Associated Press.

Hij wijst daarbij op de gevolgen elders in de wereld. “Als je dat afzet tegen de honderden miljoenen mensen die kampen met stroomuitval, met beperkingen op elektriciteit, rantsoenering, wachtrijen voor voedsel of verstoringen in de kunstmestvoorziening en de mogelijke gevolgen daarvan voor voedselprijzen, dan vinden wij dat geen rechtvaardigbare prijs voor de rest van de wereld,” aldus Galey.

In Australië werd brandstof op sommige plekken gerantsoeneerd en in Nepal en Sri Lanka sloten overheidsgebouwen de deuren om energie te sparen. In de Verenigde Staten rekenden automobilisten vorige week weer meer dan vier dollar af voor een gallon benzine, omgerekend zo’n 94 eurocent per liter.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Opvallend is dat de bedrijven zelf de olieprijs niet vaststellen. Die kwam in het tweede kwartaal namelijk tot stand op de markt en schommelde tussen 68 en 115 dollar per vat.

Wie naast oliewinning ook raffinaderijen bezit profiteert dubbel. De zogenoemde crack spread bereikte historische hoogten. Wie eind juli een vat inkocht voor ongeveer 80 dollar kon rekenen op 50 tot 60 dollar rendement, terwijl 20 tot 25 dollar normaal is. Dat rekende energie-econoom Tom Seng van Texas Christian University voor aan Associated Press.

“Olie is nu geprijsd zoals hij geprijsd is vanwege de oorlog met Iran. Maar ondertussen verdienen de raffinaderijen geld als water,” aldus Seng.

Roep om extra heffing

In het Amerikaanse Congres ligt sinds maart wetgeving klaar die deze buitengewone marges wil afromen.

Het voorstel van senator Sheldon Whitehouse en afgevaardigde Ro Khanna belast producenten met een accijns per vat en sluist de opbrengst door naar consumenten.

“Het is redelijk om een windfall-heffing te leggen op buitensporige extra winsten in plaats van voedselprogramma’s voor kinderen te schrappen,” zei Whitehouse in dezelfde reportage van het persbureau. Vergelijkbare voorstellen sneuvelden eerdere jaren.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Het einde van de krapte is nog niet in zicht, want de Straat van Hormuz ligt sinds eind februari grotendeels dicht en Iran hervatte begin juli de aanvallen op tankers.

Waar voor de oorlog dagelijks tegen de negentig schepen passeerden waagden er op 23 juli slechts tien de oversteek, blijkt uit de scheepvaartcijfers van IMF PortWatch.

Ook dataleverancier Kpler registreerde de afgelopen weken een terugval van tientallen procenten. Brent-olie noteert rond 88 dollar per vat, ongeveer 76 euro. Zolang de doorvaart geblokkeerd blijft verandert daar weinig aan.