BMW ontwikkelde geheime motor voor concurrent vlak vóór faillissement

Uit nieuwe onthullingen van voormalig Saab-motorenchef Peter Dahl blijkt dat Saab in de laatste jaren voor het faillissement een verrassende samenwerking was aangegaan met BMW.

Het resultaat daarvan was een kleine serie van ongeveer honderd Saab 9-3-prototypes die werden uitgerust met een krachtige BMW-motor, buiten een beperkte kring van betrokken ingenieurs wist vrijwel niemand van het bestaan van deze auto’s.

Het verhaal begint rond 2009, een periode waarin Saab al worstelde met financiële problemen en tegelijkertijd zocht naar manieren om technologisch onafhankelijker te worden.

Volgens Dahl was de zoektocht naar een nieuwe motorenpartner cruciaal voor de toekomst van het merk en uiteindelijk kwam Saab uit bij BMW, destijds een van de meest gerespecteerde motorenbouwers ter wereld.

BMW zag Saab niet als een concurrent

Opmerkelijk genoeg zag BMW Saab niet als een directe concurrent, om die reden stonden de Duitsers ook open voor samenwerking en tijdens de gesprekken raakte BMW volgens Dahl onder de indruk van de technische kennis en efficiëntie binnen de Saab-organisatie in Trollhättan.

Dat leidde uiteindelijk tot een overeenkomst waarbij BMW prototypes van een nieuwe 1,6-liter turbobenzinemotor beschikbaar stelde, de krachtbron was voor die tijd bijzonder indrukwekkend.

De motor leverde naar schatting ongeveer 220 pk en moest de basis vormen voor een nieuwe generatie Saab-modellen. De eerste exemplaren arriveerden kort voor het faillissement van het merk in de fabriek in Trollhättan.

Wat BMW vooral verbaasde, was de snelheid waarmee Saab de motoren wist te integreren, volgens Dahl slaagden de Zweedse ingenieurs erin om de BMW-motoren binnen slechts drie weken volledig operationeel te krijgen in de Saab 9-3.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Dat werd binnen BMW gezien als een opmerkelijke technische prestatie en uiteindelijk werden ongeveer honderd testauto’s gebouwd om de aandrijflijn uitgebreid te evalueren.

De samenwerking ging bovendien verder dan alleen motoren. BMW zou volgens Dahl ook bereid zijn geweest om een platform van Mini beschikbaar te stellen voor toekomstige Saab-modellen.

Daarmee had Saab toegang kunnen krijgen tot moderne technologie zonder volledig afhankelijk te zijn van General Motors. Die plannen bereikten echter nooit het productiestadium.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Dahl kijkt jaren later nog altijd met bewondering terug op het BMW-project. Volgens hem bood de samenwerking aanzienlijk betere vooruitzichten dan de relatie die Saab jarenlang had met General Motors.

“Het uitgangspunt was vanaf het begin ongelooflijk veel beter”, aldus Dahl.

De voormalige motorenchef is kritisch over de rol van GM in de laatste jaren van Saab. Het Amerikaanse concern was sinds de jaren negentig eigenaar van het merk en gebruikte veel technologie en platforms binnen meerdere merken.

Volgens verschillende voormalige Saab-medewerkers kreeg het Zweedse merk daardoor onvoldoende ruimte om zijn eigen identiteit verder te ontwikkelen. Ook de mislukte overnamepoging van Christian von Koenigsegg komt opnieuw naar voren in het verhaal.

De oprichter van Koenigsegg probeerde Saab in 2009 over te nemen van General Motors, die reddingsoperatie kreeg destijds veel aandacht omdat het leek alsof een Zweeds technologiebedrijf een ander Zweeds icoon zou redden.

GM heeft Saab uitgemolken

Volgens Dahl werd die poging echter steeds moeilijker doordat GM gaandeweg meer technologie en intellectueel eigendom uit de overeenkomst terugtrok, waardoor de waarde van de overname aanzienlijk kleiner werd terwijl de risico’s juist toenamen.

Koenigsegg verklaarde later zelf dat de deal uiteindelijk strandde door een combinatie van financieringsproblemen, complexe regelgeving en het uitblijven van noodzakelijke staatsgaranties. Daarmee verdween de laatste kans om Saab als zelfstandig automerk te laten voortbestaan.

Na het faillissement in 2011 kwamen de resterende activiteiten terecht bij NEVS, oftewel National Electric Vehicle Sweden. Dat bedrijf probeerde Saab nieuw leven in te blazen als producent van elektrische auto’s, ondanks enkele veelbelovende plannen slaagde ook dat project er uiteindelijk niet in om een duurzame toekomst op te bouwen.

Wat vandaag resteert zijn enkele prototypes, een leeggelopen fabriek en een trouwe schare liefhebbers die zich afvragen wat er had kunnen gebeuren als de samenwerking met BMW enkele jaren eerder was gestart.