Red Bull in de penarie: ‘Regels geschonden’

De Europese Commissie is een formeel onderzoek gestart naar het bedrijf. Centraal staat de vraag of Red Bull jarenlang de concurrentie heeft tegengewerkt op de markt voor energiedrankjes van meer dan 250 ml.

Volgens de Commissie zijn er serieuze vermoedens van schending van de mededingingsregels op de Nederlandse markt. Brussel vermoedt namelijk dat Red Bull ook in andere EU-landen vergelijkbare afspraken heeft gemaakt.

Het onderzoek richt zich vooral op grote blikken energiedrank. Precies het segment waarin Red Bull een ijzersterke positie heeft.

Uit de eerste aanwijzingen blijkt dat supermarkten, tankstations en andere verkooppunten mogelijk geld of andere voordelen kregen.

Grote potentiële gevolgen

In ruil daarvoor zouden zij de verkoop van grote blikjes energiedrank van concurrerende merken hebben beperkt. Dat kon op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door minder schapruimte te geven.

Door acties alleen voor Red Bull te laten gelden. Of door alternatieve merken naar slecht zichtbare plekken in de winkel te verplaatsen.

De Commissie stelt dat dergelijke praktijken rivalen kunnen wegdrukken zonder dat consumenten dit direct merken.

Brussel laat weten dat de strategie van Red Bull zich vooral leek te richten op de belangrijkste rivaal van het merk. De naam van dat bedrijf wordt niet genoemd.

Toch onderstreept die opmerking hoe gericht de vermoedelijke aanpak was. Niet alleen kleine spelers zouden geraakt zijn. Ook een grote concurrent zou zijn aangepakt.

Het nieuwe onderzoek volgt op onaangekondigde invallen bij Red Bull in maart 2023. Medewerkers van de Commissie doorzochten toen kantoren in meerdere EU-lidstaten.

Zulke zogeheten dawn raids zijn een klassiek middel in grote mededingingszaken. De onderzoekers zoeken dan mails, interne notities en commerciële afspraken die hun vermoedens kunnen staven.

Als Red Bull uiteindelijk schuldig wordt bevonden aan schending van de mededingingsregels kan de rekening fors uitvallen. De Europese Commissie mag een boete opleggen tot 10% van de wereldwijde jaaromzet.

In 2023 kwam die omzet voor het eerst boven de € 10 miljard uit. Theoretisch zou de maximale boete dus boven de € 1 miljard liggen.

In de praktijk vallen boetes vaak lager uit. De Commissie weegt dan onder meer de ernst en duur van de inbreuk mee.

Voor consumenten en winkeliers kan de zaak grote gevolgen hebben. Als de verdenkingen kloppen was de keuze aan het schap kunstmatig smaller.

Prijzen van grote blikjes energiedrank kunnen dan hoger zijn geweest dan in een echt open markt. Voor concurrenten kan een bevestiging van de klachten kansen bieden om weer meer ruimte te krijgen in winkels.

Het onderzoek staat nog aan het begin. Red Bull krijgt in de gebruikelijke procedure de kans om zich te verdedigen.

Uiteindelijk kan de zaak ook nog belanden bij het Europees Hof van Justitie. Hoe het dossier precies afloopt is nu nog onduidelijk.