FIFA wil eigen snelwegen tijdens het WK: alleen voor bobo’s

Het WK 2026 in de Verenigde Staten, Canada en Mexico is het grootste toernooi ooit met 48 landen en recordinkomsten voor de FIFA, toch gaat de discussie over geld dit keer anders dan bij voorgaande edities.

De wereldvoetbalbond kreeg in de VS namelijk niet alles voor elkaar wat zij bij eerdere edities wel afdwong.

De FIFA zelf betaalt in de Verenigde Staten geen belasting. De bond geldt daar sinds het WK van 1994 als non-profitorganisatie en is daardoor vrijgesteld.

Voor de deelnemende landen ligt dat anders, want een algemene vrijstelling voor alle 48 bonden kwam er niet. Slechts 18 landen hebben een belastingverdrag met de VS en die zijn vooral Europees.

Zij hoeven geen federale belasting te betalen over hun WK-inkomsten. De overige deelnemers betalen wel federale, staats- en lokale heffingen. Vooral kleinere bonden zonder verdrag vrezen flinke extra kosten, terwijl de FIFA voor elk team hetzelfde budget hanteert.

Hoe het in 2010 bijna misging in Nederland en Belgie

Wie wil weten hoe ver de eisen van de FIFA kunnen gaan, moet terug naar de zomer van 2010. Nederland en België deden toen samen een gooi naar het WK van 2018.

RTL Nieuws bracht destijds het bidbook naar buiten en de inhoud zorgde voor flinke ophef. De FIFA eiste namelijk volledige belasting- en btw-vrijstelling, afgesloten rijbanen voor VIP-gasten en strenge regels rond de stadions.

Winkels binnen twee kilometer moesten hun reclame weghalen tenzij het om officiële sponsors ging. Cafés in de buurt mochten alleen bier tappen van de toernooisponsor. Dezelfde voorwaarden golden eerder dat jaar tijdens het WK in Zuid-Afrika.

In België viel de timing extra slecht. De regering-Leterme was gevallen en juist dat demissionaire kabinet had de garanties goedgekeurd. Kamerlid Jean-Marie Dedecker trok fel van leer.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

“De overheidsgarantie voor deze miljarden euro’s kostende organisatie werd goedgekeurd door de ontslagnemende regering-Leterme. Het is onaanvaardbaar dat de Belgische regering btw- en belastingvrijstelling garandeert voor de FIFA die de miljardenwinst van het evenement incasseert,” aldus Dedecker.

Ook senator Bert Anciaux liet zich destijds horen.

“In tijden van economische crisis en overheidsbesparingen is het ondenkbaar dat internationale holdings zoals FIFA belastingvrijstelling kunnen genieten op miljardenwinsten die hier gerealiseerd worden,” aldus Anciaux.

In Nederland boog het kabinet uiteindelijk mee, Minister Ab Klink liet toen weten dat de wet zou worden aangepast om de vrijstelling mogelijk te maken.

De btw vormde nog een probleem omdat die onder Europese regels valt. De oplossing was opvallend: de geïnde btw zou gewoon worden terugbetaald aan de FIFA. Het bid mislukte uiteindelijk en het WK 2018 ging naar Rusland.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Andere machtsverhouding in 2026

Het WK 2026 laat zien dat de uitkomst per gastland kan verschillen. De Verenigde Staten gaven de FIFA als organisatie haar vrijstelling, maar de deelnemende bonden vissen deels achter het net.

Dat is een opvallend verschil met 2010, toen kleine landen als Nederland en België vrijwel alles moesten toezeggen om kans te maken.

Het model is intussen niet veranderd. De FIFA int de televisierechten, sponsorgelden en kaartverkoop, terwijl gaststeden en overheden opdraaien voor beveiliging en infrastructuur.

Zolang landen blijven concurreren om het gastlandschap, houdt de bond bij elke editie de sterkste onderhandelingspositie.